مرگ تلخ یک معترض؛ «بیبیگل» زیر سایه فشار طالبان به زندگیاش پایان داد
در حالیکه موج تازهی بازداشت زنان و دختران در کابل به اتهام آنچه طالبان «بدحجابی» مینامند ادامه دارد، خبر خودکشی بیبیگل، معروف به زهرا محمدی، فعال 21 ساله اعتراضات زنان علیه طالبان در ولایت کندز، فعالان افغان را در شوک فرو برده است. این رویداد، فراتر از یک تراژدی شخصی، نمادی از عمق بحران حقوق بشر و فشارهای خردکنندهای است که زنان معترض در افغانستان با آن روبهرو هستند.
بر اساس اطلاعات منابع معتبر به زننیوز، بیبیگل پس از بازداشت و شکنجه توسط طالبان در سال 2021 با فشارهای روانی شدید زندگی میکرد و سرانجام به زندگی خود پایان داد.
او از اعضای جنبش همبستگی زنان افغانستان بود و در اواخر سپتامبر 2021 در جریان یک تظاهرات خیابانی در کندز بازداشت شد. به گفتهی منابع نزدیک به خانوادهاش، طالبان او را به مدت دو روز در زندان نگه داشتند و مورد شکنجه قرار دادند. پس از آزادی، او «پیوسته به خودکشی فکر میکرد».
منابع محلی میگویند که پس از بازداشت، خانوادهی بیبیگل نیز زیر فشار شدید طالبان قرار گرفتند و مورد تهدید قرار داشتند. زهرا محمدی خود را مسئول این وضعیت خانواده میدانست.
منابع به زننیوز تأیید کردند که بیبیگل روز جمعه هفتهی گذشته خود را در چاهی در کندز انداخت و روز یکشنبه (10 جدی) در شفاخانهی این ولایت جان باخت.
جنبش همبستگی زنان افغانستان در واکنش به این رویداد، با تأیید مرگ او گفته است که «این خودکشی نتیجه مستقیم فشارهای طالبان بر زنان معترض است.»
فرشته عارفی، فعال حقوق زنان، در گفتوگو با زننیوز گفت:
«زهرا محمدی دختر شجاعی بود، اما پس از زندان طالبان و محدودیتهای خانوادگی، به زندگی خود پایان داد. این یک هشدار جدی دربارهی وضعیت زنان مبارز در افغانستان است.»
در هفتههای اخیر، طالبان روند گستردهای از بازداشت زنان و دختران در کابل، بهویژه در غرب شهر، را آغاز کردهاند. وزارت امر به معروف طالبان بازداشتها را تأیید و ادعا کرده است که «هدف، مجازات کسانی است که حجاب را رعایت نمیکنند».
در مقابل، سازمان ملل متحد و عفو بینالملل این بازداشتها را محکوم کرده و خواستار آزادی فوری زنان زندانی شدهاند.
مرگ بیبیگل تنها یک مورد نیست؛ بلکه بازتابی از فشارهای روانی، اجتماعی و امنیتی است که زنان فعال افغان زیر حاکمیت طالبان متحمل میشوند.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اگست 2021، زنان از آموزش متوسطه و عالی، کار در بخشهای دولتی و بسیاری از نهادهای خصوصی، و حتی سفر بدون محرم محروم شدهاند. این سیاستها که بسیاری از نهادهای حقوق بشری آن را «آپارتاید جنسیتی» میخوانند، منجر به افزایش افسردگی، خودکشی و مهاجرت اجباری زنان شده است.
خودکشی زهرا محمدی تنها یک رویداد تلخ نیست؛ زنگ خطری است برای وضعیت زنان در افغانستان. در حالیکه طالبان با تکیه بر تفسیرهای سختگیرانهی خود از «شریعت» فضای زندگی را بر زنان تنگتر میکنند، جامعه بینالمللی باید فشار بر این گروه را افزایش دهد تا حقوق و آزادیهای اساسی زنان افغان تضمین شود. هر سکوتی، راه را برای تکرار این تراژدیها هموارتر میکند.
