گزارشگران بدون مرز: دفتر 015 استخبارات طالبان مسئول تهدید و سرکوب خبرنگاران است


سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) در یک گزارش تحقیقی گفته است که استخبارات طالبان بخش ویژهای به نام «015» دارد که مسئول نظارت، تهدید، بازداشت و سرکوب خبرنگاران در افغانستان است و هدف آن خاموشکردن رسانههای مستقل و گسترش تبلیغات این گروه است.
این سازمان در گزارش خود گفته است که بخش «015» از زمان بازگشت طالبان به قدرت در آگست 2021 فعالیت دارد و مأموران آن در کابل و ولایتهای مختلف، رسانهها و محتوای نشرشده را زیر نظر میگیرند و خبرنگاران منتقد را برای بازجویی احضار میکنند.
بهگفته گزارشگران بدون مرز، مأموران این دفتر در مواردی با همکاری وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، به دفترهای رسانهها یورش برده، خبرنگاران را بازداشت کرده و تجهیزات آنان را ضبط کردهاند.
این سازمان گفته است که از سال 2021 تاکنون 77 خبرنگار در افغانستان بازداشت شدهاند و مدت بازداشت آنان از یک هفته تا دو سال بوده است.
در این گزارش، سه خبرنگار افغان که بهدلیل نگرانیهای امنیتی با نامهای مستعار معرفی شدهاند، از تجربههای بازداشت، بازجویی و شکنجه در بخش «015» و دیگر بخشهای استخبارات طالبان سخن گفتهاند.
یکی از این خبرنگاران به نام مستعار «فرهاد» گفته است که مأموران استخبارات طالبان او را به اتهام جاسوسی و تبلیغ علیه این گروه بازداشت کرده و در جریان بازجویی با ضربوشتم و شوکر برقی شکنجه کردهاند.
خبرنگار دیگری به نام مستعار «عبدل» گفته است که مأموران طالبان از او میخواستند درباره حقوق زنان، رویدادهای امنیتی و فقر گزارش تهیه نکند و بهجای آن، افراد حامی طالبان را به برنامههای رسانهای دعوت کند.
گزارشگران بدون مرز همچنین گفته است که بخش «015» در شبکههای اجتماعی فعالیت دارد و بخشی از آن مسئول نظارت بر محتوای آنلاین و اجرای کارزارهای تبلیغاتی در حمایت از طالبان است.
این سازمان به اسنادی اشاره کرده است که در سپتامبر 2026 از سوی شماری از رسانههای افغانستان منتشر شده بودند. براساس این اسناد، برای برنامههای تبلیغاتی و نفوذ استخبارات طالبان 70.7 میلیون افغانی بودجه پیشبینی شده و نزدیک به هزار و 500 حساب کاربری برای ترویج روایت این گروه و بیاعتبارکردن مخالفان به کار گرفته میشوند.
گزارشگران بدون مرز گفته است که بررسی فعالیت شماری از این حسابها در شبکه ایکس نشان میدهد که برخی از آنها پیامهای مشابهی را در حمایت از طالبان منتشر میکنند. شماری از این حسابها نیز با هویت زنانه فعالیت دارند.
در واکنش به این یافتهها، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، به گزارشگران بدون مرز گفته است که بخش «015» مطابق قانون فعالیت میکند و هیچکس بهگونه خودسرانه بازداشت نمیشود یا با او بدرفتاری نمیشود.
با این حال، گزارشگران بدون مرز تأکید کرده است که روایت خبرنگاران بازداشتشده و شواهد گردآوریشده، از وجود یک ساختار سازمانیافته برای نظارت، تهدید و سرکوب رسانهها در افغانستان حکایت دارد.
این گزارش در حالی منتشر میشود که رسانهها و خبرنگاران افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت با محدودیتهای گسترده روبهرو شدهاند و زنان خبرنگار نیز با محدودیتهای شدید در زمینه فعالیت حرفهای مواجه هستند.






