یوناما: زنان از ترس تهدید و انتقام، بدرفتاری نیروهای طالبان را گزارش نمی‌کنند

Image: © Ali Khara / Reuters

هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) می‌گوید زنان به دلیل ترس از تهدید و انتقام‌جویی و بی‌اعتمادی به نهادهای طالبان، بدرفتاری نیروهای این گروه را گزارش نمی‌کنند.

یوناما روز دوشنبه (19 اسد) گزارش تازه‌ای با عنوان «پاسخگویی سکتور امنیتی در افغانستان» منتشر کرده است.

این نهاد می‌گوید از زمان بازگشت طالبان به قدرت در آگست 2021، وضعیت حقوق بشر، امنیت، حاکمیت قانون و چگونگی برخورد نیروهای پولیس، استخبارات و مسئولان زندان‌های طالبان با مردم را زیر نظر داشته است.

در گزارش آمده است که شماری از شکایت‌های مردم از بدرفتاری اعضای این گروه بدون پیگیری و حل باقی مانده‌اند.

یوناما می‌گوید ترس از تهدید و انتقام، در کنار بی‌اعتمادی به راه‌های شکایت زیر اداره طالبان، سبب شده است بسیاری از قربانیان آنچه بر آنان گذشته است را گزارش نکنند. برای زنان، این وضعیت به دلیل نبود یا کمبود مأموران زن که بتوانند شکایت‌های آنان را بشنوند، دشوارتر شده است.

یوناما همچنین مواردی را ثبت کرده است که در آن محاکم نظامی طالبان از پذیرفتن شکایت مردم علیه نیروهای این گروه خودداری کرده‌اند. براساس گزارش، محاکم نظامی طالبان به شماری از شاکیان گفته‌اند که دیگر با ادعاهای خود «علیه مجاهدین» به محکمه مراجعه نکنند.

یوناما هشدار داده است که چنین برخوردی به ادامه فضای معافیت از پاسخگویی کمک می‌کند.

این نهاد می‌گوید طالبان درباره بسیاری از شکایت‌های مطرح‌شده روشن نمی‌کنند که چه تحقیقی انجام شده، چه نتیجه‌ای به دست آمده و آیا فرد مسئول واقعاً پاسخگو شده است یا نه. به گفته یوناما، مردم در بسیاری موارد نمی‌دانند شکایت‌شان به کجا رسیده و چه تصمیمی درباره آن گرفته شده است.

گزارش همچنین درباره وضعیت زنان هنگام پیگیری موارد خشونت ابراز نگرانی کرده است. یوناما می‌گوید مشخص نیست در روش‌های تحقیق طالبان، برای حفاظت از زنان قربانی و شاهدان تدابیر مشخصی وجود دارد یا نه و آیا هنگام رسیدگی به خشونت علیه زنان، شرایط و نیازهای ویژه آنان در نظر گرفته می‌شود.

یوناما نوشته است که وزارت داخله و اداره زندان‌های طالبان از شماری پولیس و محافظ زن استفاده می‌کنند، اما تعداد دقیق آنان و نوع وظایف‌شان روشن نیست. همچنان مشخص نیست که آیا این زنان می‌توانند شکایت‌های قربانیان زن را بررسی و تحقیق کنند یا تنها در وظایف عادی به کار گرفته می‌شوند. درباره حضور کارمندان زن در استخبارات طالبان نیز اطلاعاتی در دست نیست.

براساس این گزارش، افغانستان همچنان به رعایت تعهدات بین‌المللی حقوق بشر مکلف است؛ از جمله حفاظت از حق زندگی، آزادی و امنیت افراد و جلوگیری از شکنجه و رفتارهای ظالمانه و تحقیرآمیز.

یوناما می‌گوید پس از بازگشت طالبان، قانون اساسی و شماری از قوانین پیشین لغو شده‌اند و این گروه شریعت را مبنای قوانین خود قرار داده است.

یوناما همچنین گفته است از هیچ فرمان مشخص رهبر طالبان آگاهی ندارد که حق قربانیان برای دانستن حقیقت، دریافت جبران خسارت و غرامت در برابر آسیبی که به آنان وارد شده است را تضمین کند.

این نهاد از طالبان خواسته است راه‌های امن، قابل دسترس و قابل اعتماد برای ثبت شکایت ایجاد کنند تا زنان و مردان بتوانند بدون ترس از تهدید، انتقام یا تبعیض، بدرفتاری نیروهای این گروه را گزارش دهند.

یوناما همچنین خواستار حفاظت از قربانیان، شاهدان و افرادی شده است که موارد نقض حقوق بشر را گزارش می‌کنند.