Photo: AP via Daily Sabah برنامه جهانی غذا (WFP) با نشر گزارشی هشدار داده است که بحران گرسنگی در افغانستان «هر روز عمیق‌تر» می‌شود و زنان و کودکان، به‌ویژه آن‌هایی که به‌تازگی از کشورهای همسایه اخراج شده‌اند، در میان آسیب‌پذیرترین گروه‌ها قرار دارند. این نهاد سازمان ملل امروز یک‌شنبه (12 اسد) اعلام کرده است که برای کمک‌رسانی مؤثر به میلیون‌ها نیازمند در افغانستان طی شش ماه آینده، به 539 میلیون دالر بودجه فوری نیاز دارد. بر اساس این گزارش، از هر پنج شهروند افغان، یک نفر نمی‌داند وعده‌ی بعدی غذای خود را از کجا تأمین خواهد کرد. افغانستان همچنان یکی از کشورهایی‌ست که با شدیدترین بحران‌های گرسنگی در جهان روبه‌رو است. ‏WFP می‌گوید که این بحران نتیجه‌ی چهار دهه جنگ، فقر گسترده، بحران اقتصادی، خشکسالی‌های پیاپی و تغییرات اقلیمی غیرقابل پیش‌بینی است. طبق آمار ارائه‌شده، پیش‌بینی می‌شود که در سال جاری میلادی، بیش از 3.5 میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان با سوءتغذیه روبه‌رو باشند؛ آماری که نسبت به سال گذشته، نیم میلیون نفر افزایش نشان می‌دهد. همچنین 1.2 میلیون زن باردار و مادر شیرده در وضعیت بحرانی قرار دارند و نیاز فوری به درمان تغذیه‌ای دارند. برنامه جهانی غذا تأکید کرده است که زنان و دختران بیشترین آسیب را از این وضعیت می‌بینند، چراکه به حاشیه جامعه رانده شده‌اند و دسترسی آن‌ها به منابع اساسی محدودتر شده است. این نهاد همچنین گفته است که خانواده‌های تحت سرپرستی زنان به‌عنوان یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها، در اولویت دریافت کمک‌های این سازمان قرار دارند. این هشدارها در حالی مطرح می‌شود که در ماه‌های اخیر، روند اخراج اجباری مهاجران افغان از کشورهای همسایه، به‌ویژه پاکستان و ایران شدت گرفته است؛ روندی که با بازگرداندن هزاران خانواده بی‌پناه، فشار مضاعفی را بر منابع محدود کشور وارد کرده و نیاز به کمک‌های فوری را دوچندان ساخته است.

Photo: World Sports Craze در حالی‌که طالبان با ممنوعیت کامل ورزش زنان در افغانستان، رؤیاها و آینده‌ی هزاران دختر ورزشکار را در خاک دفن کرده‌اند، جهان اکنون شاهد تولد دوباره‌ی تیم فوتبال زنان افغان در تبعید است. فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) روز جمعه (10 اسد) اعلام کرد که نخستین کمپ جهانی استعدادیابی برای فوتبالیست‌های زن افغان در تبعید، از تاریخ 23 تا 29 جولای در شهر سیدنی، استرالیا برگزار شده است. به گزارش خبرگزاری رویترز، این برنامه بخشی از تلاش‌های فیفا برای تشکیل تیمی متشکل از 23 بازیکن زن افغان پناه‌جو است تا زمینه‌ی حضور آن‌ها در رقابت‌های بین‌المللی دوستانه فراهم شود. فیفا ابراز امیدواری کرده است که این تیم بتواند تا پایان سال جاری در مسابقات دوستانه بین‌المللی شرکت کند و گامی باشد برای بازگرداندن فوتبال زنان افغانستان به صحنه جهانی. این در حالی است که با تسلط طالبان بر افغانستان، این گروه با تفسیر افراطی از شریعت، ورزش زنان را به‌طور کامل ممنوع اعلام کرد. این تصمیم عملاً تیم ملی فوتبال زنان افغانستان را از تمامی رقابت‌های رسمی بین‌المللی حذف کرد. ده‌ها بازیکن زن در پی تهدیدهای امنیتی، افغانستان را ترک کرده و اکنون در کشورهای مختلف در تبعید زندگی می‌کنند. شایان ذکر است که فیفا در ماه می سال جاری، رسماً ایجاد تیم فوتبال زنان افغان در تبعید را تصویب و پالین هامل، بازیکن پیشین تیم ملی اسکاتلند، را به‌عنوان مربی این تیم منصوب کرد.

Social Media جنبش شنبه‌های ارغوانی با ابراز نگرانی شدید نسبت به ناپدید شدن سمانه تاجیک، دختر 15 ساله مهاجر افغان در ایران، خواستار مداخله فوری نهادهای حقوق‌بشری بین‌المللی و پاسخ‌گویی دولت ایران در این مورد، شده است. این جنبش امروز یک‌شنبه (12 اسد) در اعلامیه‌ای گفته است که ربایش سمانه تاجیک و موارد متعدد قتل مشکوک زنان مهاجر افغان، در کنار روند گسترده اخراج اجباری مهاجران از ایران، فضای «ترس و ناامیدی» را در میان دختران مهاجر، به‌ویژه نوجوانان، تشدید کرده است. در این اعلامیه با اشاره به پرونده‌های مشابه قتل زنان مهاجر افغان در ایران، از جمله قتل کبرا رضایی، نسبت به احتمال تکرار چنین فجایعی هشدار داده شده و از نهادهای بین‌المللی خواسته شده است تا پیش از آن‌که دیر شود، برای نجات جان سمانه اقدام کنند. گفتنی است که سمانه تاجیک، دختر 15 ساله مهاجر افغان، در تاریخ 15 جولای 2025 در منطقه چهاردانگه حسن‌آباد تهران، ناپدید شده و از آن زمان تاکنون هیچ خبری از سرنوشت او در دست نیست. به‌گفته این جنبش، پدر سمانه هم‌اکنون در زندان به‌سر می‌برد و مادرش حدود دو سال پیش درگذشته است. سمانه، بدون سرپرست و حامی، به‌طور کامل رها شده و در بی‌پناهی مطلق به سر می‌برد. این جنبش تأکید کرده است که دولت ایران تاکنون هیچ اقدام جدی برای بررسی و پی‌گیری وضعیت او انجام نداده است. در بیانیه این جنبش آمده است که سمانه تنها یک نمونه از هزاران دختر مهاجر افغان است که در ایران در معرض خطراتی چون «خشونت جنسی، تبعیض نژادی، ربایش، اخراج اجباری و بی‌خانمانی» قرار دارند. این جنبش با تأکید بر ضرورت حمایت فوری حقوقی، روانی و اجتماعی از دختران مهاجر بدون سرپرست، خواستار توقف فوری روند بازداشت و اخراج اجباری مهاجران افغان از ایران شده است. در این اعلامیه از سازمان‌های بین‌المللی چون کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان (UNHCR)، دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل (OHCHR)، یونیسف، دیده‌بان حقوق بشر و سازمان عفو بین‌الملل خواسته شده است تا با فشار بر دولت ایران، روند رسیدگی به وضعیت سمانه را تسریع و سازوکارهای حمایتی مؤثرتری برای مهاجران افغان در ایران ایجاد کنند.

Social Media منابع محلی در ولایت غور از خودکشی یک زن جوان در ولسوالی لعل و سرجنگل این ولایت، خبر داده‌اند. منابع به زن‌نیوز گفته‌اند که این زن، در روستای «کشک سفلا» ولسوالی لعل و سرجنگل، خود را حلق‌آویز کرده و به زندگی‌اش پایان داده است. به‌گفته شاهدان عینی، این زن فاطمه نام داشته و پیش از چاشت روز پنج‌شنبه (9 اسد)، در پی خشونت‌ خانوادگی دست به خودکشی زده است. یکی از شاهدان که نخواست نامش فاش شود، می‌گوید فاطمه 33 ساله و مادر سه فرزند بود و از مدت‌ها پیش از وضعیت دشوار زندگی‌اش شکایت می‌کرد. او می‌افزاید که این رویداد زنان روستا را در شوک و اندوه فرو برده است. به‌گفته منابع، پس از وقوع این رویداد، نیروهای امنیتی طالبان شوهر فاطمه را بازداشت و به زندان ولسوالی منتقل کرده‌اند. گفتنی است که با بازگشت طالبان به قدرت، موارد خودکشی زنان و دختران در ولایت‌های مختلف به‌گونه‌ای نگران‌کننده افزایش یافته است؛ پدیده‌ای که عمدتاً ناشی از خشونت خانوادگی، فشارهای روانی، و نبود حمایت‌های اجتماعی و قانونی برای زنان است.

Photo: 8am newspaper منابع محلی در ولایت خوست از خودکشی یک پسر خردسال در ولسوالی نادرشاه‌کوت این ولایت خبر داده‌اند. منابع به رسانه‌ها گفته‌اند که این رویداد روز جمعه (10 اسد) هنگامی رخ داده که این پسر با نوشیدن تیزاب به زندگی‌اش پایان داده است. دلیل این خودکشی، خشونت‌ خانواده‌گی عنوان شده است. تاکنون طالبان در مورد این رویداد واکنشی نشان نداده‌اند. این رویداد در حالی رخ می‌دهد که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، آمار خودکشی در میان کودکان و نوجوانان افزایش یافته است. خشونت‌های خانواده‌گی و فقر از عوامل اصلی این رویداد‌ها عنوان می‌شوند.

Photo: REUTERS via english alarabiya اداره بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) با نشر گزارش تازه‌ای گفته است که وضعیت حقوق بشر در افغانستان به شدت وخیم شده و زنان و دختران بیشترین قربانیان این بحران‌اند. در این گزارش آمده است که طالبان با وضع محدودیت‌های گسترده، از جمله ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، ممانعت از کار زنان، اجبار به پوشش کامل و جلوگیری از حضور آنان در فضاهای عمومی، حقوق اساسی زنان را به شدت نقض کرده‌اند. به گفته سیگار، این سیاست‌های سرکوبگرانه باعث شده زنان به‌طور کامل از زندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کنار زده شوند؛ امری که تأثیرات گسترده‌ای بر سلامت روانی، فرصت‌های آموزشی و امنیت فردی آنان داشته است. این نهاد هشدار داده است که در کنار فشارهای طالبان، کاهش کمک‌های بین‌المللی و محدودیت در ارائه خدمات بشردوستانه، وضعیت زنان را در افغانستان وخیم‌تر کرده و نیاز به اقدام فوری جامعه جهانی دارد.

Photo: UNAMA – via Twitter (@UN) سازمان دیده‌بان جهانی حقوق پناهندگان (Refugee Rights Watch Global) با ابراز نگرانی عمیق از اخراج گسترده مهاجران افغان از ایران، خواستار توقف فوری این روند شده است. در بیانیه‌ای که این نهاد روز پنج‌شنبه (9 اسد) منتشر کرده، آمده است که تنها در سال جاری میلادی، بیش از یک میلیون مهاجر افغان به‌گونه‌ی اجباری از ایران به افغانستان اخراج شده‌اند؛ شماری از این افراد در ایران متولد شده و یا دهه‌ها در آن‌جا اقامت داشته‌اند. این نهاد حقوق بشری تأکید کرده است که اخراج‌های گسترده، نقض آشکار حقوق بین‌المللی پناهندگان و قوانین حقوق بشر بوده و جان هزاران تن، به‌ویژه زنان، کودکان و افراد آسیب‌پذیر را در معرض خطر قرار داده است. در بخشی از بیانیه آمده است: «مهاجرانی که به افغانستان بازگردانده می‌شوند، با بحران‌های شدید انسانی، اقتصادی و امنیتی روبه‌رو هستند.» سازمان دیده‌بان جهانی حقوق پناهندگان از دولت ایران خواسته تا به تعهدات بین‌المللی خود پایبند بماند و به فوریت به روند بازگشت اجباری پایان دهد. همچنین از نهادهای بین‌المللی، از جمله کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان (UNHCR)، سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM)، و سایر نهادهای ذی‌ربط خواسته شده است که برای جلوگیری از اخراج‌های بیشتر و حفظ کرامت پناهجویان افغان، اقدام فوری و هماهنگ انجام دهند. این در حالی است که روند اخراج مهاجران از ایران همچنان ادامه دارد. مقامات ایرانی اعلام کرده‌اند که تاکنون بیش از یک میلیون مهاجر افغان را اخراج کرده‌اند و تأکید دارند که تمامی مهاجران بدون مدرک باید کشور را ترک کنند. گفتنی است موج اخراج مهاجران افغان، به‌ویژه در پی تنش‌های اخیر میان ایران و اسرائیل، افزایش یافته است. بازگشت گسترده مهاجران در حالی صورت می‌گیرد که افغانستان با بحرانی‌ترین وضعیت اقتصادی روبه‌رو است و ظرفیت نهادهای داخلی برای رسیدگی به موج بی‌سابقه بازگشت‌کنندگان بسیار محدود است.

Photo: REUTERS/Sayed Hassib via Amu TV دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) در گزارشی تازه از وضعیت نگران‌کننده عملیات‌های بشردوستانه در افغانستان خبر داده و گفته است که تنها در شش ماه نخست سال 2025، بیش از 245 پروژه بشردوستانه به‌دلیل مداخلات طالبان، فشارهای جنسیتی و محدودیت‌های اداری، متوقف یا به حالت تعلیق درآمده‌اند. به‌گفته‌ی اوچا، روند دسترسی به کمک‌های بشردوستانه در سراسر افغانستان با موانع جدی روبه‌رو است؛ به‌ویژه برای زنان، که بسیاری‌شان از دریافت کمک محروم مانده‌اند. همچنین خدمات حیاتی مانند واکسیناسیون، مشاوره روانی و پشتیبانی اجتماعی در شماری از مناطق کاملاً متوقف شده است. براساس این گزارش که با همکاری نهادهای غیردولتی و سازمان‌های محلی انجام شده، 73 درصد تعلیق‌ها ناشی از سیاست‌های محدودکننده طالبان در زمینه استخدام زنان، تأخیر در امضای تفاهم‌نامه‌ها، و دخالت در شناسایی دریافت‌کنندگان کمک بوده است. 19 درصد دیگر نیز مستقیماً به ممنوعیت کار زنان، حتی در همراهی با محرم شرعی، مرتبط دانسته شده است. در برخی مناطق مرکزی، جنوبی و غربی کشور، مأموریت‌های بشردوستانه یا لغو شده‌اند یا با تعویق مواجه‌اند. این در حالی است که افغانستان با بحران انسانی گسترده‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند و میلیون‌ها تن به کمک‌های غذایی، بهداشتی و حمایتی وابسته‌اند. اوچا همچنین از وقوع 59 رویداد امنیتی علیه نهادهای امدادرسان خبر داده که شامل بازداشت دست‌کم 100 کارمند (31 زن)، تهدید، آزار لفظی، ضبط تجهیزات و بسته‌شدن دفاتر می‌شود. اوچا هشدار داده است که در صورت تداوم این وضعیت و افزایش فشارهای جنسیتی، خطر توقف کامل عملیات‌های بشردوستانه در افغانستان وجود دارد. این نهاد بار دیگر بر ضرورت تعامل غیرسیاسی، بی‌طرفانه و شفاف برای رساندن کمک به مردم، به‌ویژه زنان و اقشار آسیب‌پذیر، تأکید کرده است. در حالی‌ که طالبان ادعا دارند صرفاً بر روند کمک‌ها نظارت دارند، گزارش‌های متعدد سازمان ملل از دخالت‌های مستقیم این گروه در تعیین کارکنان، مدیریت پروژه‌ها و محدود کردن فعالیت زنان حکایت دارد؛ روندی که عملاً دسترسی میلیون‌ها زن و کودک به کمک‌های حیاتی را به خطر انداخته است.

Photo: AP via voanews سازمان عفو بین‌الملل با ابراز نگرانی از وضعیت نامشخص پناهندگان افغان در پاکستان، از دولت این کشور خواسته است که به اخراج مهاجران پایان دهد و اعتبار کارت‌های قانونی اقامت (پی‌اوآر) آنان را تمدید کند. به‌گزارش این سازمان، عدم تمدید کارت‌های «پی‌اوآر» زندگی حدود 1.4 میلیون مهاجر افغان را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است. گفتنی است که اعتبار این کارت‌ها در تاریخ 30 جون 2025 به پایان رسیده و با گذشت بیش از یک ماه، هنوز هیچ تصمیمی برای تمدید آن‌ها گرفته نشده است. ادامه‌ی این وضعیت، پناهندگان افغان را در معرض بازداشت، آزار، اخراج و بی‌سرنوشتی قرار می‌دهد؛ به‌ویژه زنان و کودکان بی‌سرپرست که آسیب‌پذیرترین قشر در این بحران مهاجرتی‌اند. در کنار پاکستان، روند گسترده اخراج مهاجران افغان از ایران نیز ادامه دارد. براساس آمار ارائه‌شده از سوی طالبان، تنها در سه ماه گذشته، حدود یک میلیون و 800 هزار نفر از ایران به‌طور اجباری به افغانستان بازگردانده شده‌اند. این موج اخراج‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که افغانستان با بحران شدید اقتصادی، نبود زیرساخت‌های حمایت از بازگشت‌کنندگان، و فشار فزاینده بر زنان و اقشار آسیب‌پذیر مواجه است. بسیاری از زنان بازگشته از ایران و پاکستان می‌گویند که پس از بازگشت، بدون سرپناه، شغل یا حمایت، در خیمه‌ها یا مساجد روزگار می‌گذرانند. با سلطه طالبان بر افغانستان، زنان با محدودیت‌های شدید مواجه‌اند؛ از محرومیت از آموزش و کار گرفته تا ممنوعیت تردد بدون محرم و بسته‌شدن فضاهای عمومی. بازگشت زنان مهاجر به چنین وضعیتی، به معنای سقوط دوباره در چرخه‌ی خشونت، تبعیض و فقر است.

Photo: Wakil Kohsar/AFP via aljazeera در کمپ مهاجران مرز اسلام‌قلعه، سرحد میان ایران و افغانستان، در گرد و غبارِ خاک، زنانی ایستاده‌اند که دیگر نه امید به بازگشت به کشور برای‌شان مانده و نه هم راهی برای ادامه زندگی در آن‌سوی مرز؛ زنانی که سال‌ها در ایران، در حاشیه‌ها زندگی کرده‌اند. دختران و زنانی که در پست‌ترین مشاغل، با کمترین حقوق و بدون هیچ حمایتی، چندین سال را در کشور ایران، با تحقیر، لگدمال شدن هویت‌شان، و زخم‌زبان هم‌زبانِ اتباع آن کشور سپری کرده‌اند، حالا پس از اخراج اجباری، به سرزمینی بازگشته‌اند که هیچ‌کس منتظر آنان نیست. این زنان بی‌سرپرست که به‌تازگی وارد هرات شده‌اند، با نگرانی از آینده‌ی ناروشن‌شان سخن می‌زنند و می‌گویند نه سقفی برای خواب دارند، نه نانی برای خوردن، و نه امیدی برای فردای روشن. زرغونه، 38 ساله، خانم بی‌سرپرستی است که با سه کودک‌اش به وطن بازگردانده شده است. او، همان‌گونه که عرق ناشی از گرمای سوزان از پیشانی‌اش جاری شده، با آه و اندوه می‌گوید: «دولت ایران ما را به زور اخراج کرد. فریاد زدم که شوهرم سرباز اردوی ملی افغانستان بوده، اما قبل از وارد شدن طالبان کشته شد، ولی باز هم به من رحم نکردند. من با این سه کودک یتیم خود کجا بروم؟ نه نان و نه هم سرپناهی برایم وجود دارد. از کی کمک بخواهم؟ جز خدا کسی را ندارم.» در میان صدها هزار مهاجر افغان که در ماه‌های پسین به‌گونه‌ی اجباری از ایران اخراج شده‌اند، هزاران زن بی‌سرپرست با کودکان خردسال دیده می‌شوند که به‌تنهایی راه بی‌انتها را پیموده‌اند و با کودکان گرسنه، بدون وسایل و امکانات خانه، به افغانستان برگشته‌اند. شهلا، یکی از این زنان بی‌سرپرست، می‌گوید که باشنده‌ی ولایت مزار است و شوهرش را دوازده سال پیش، از دست داده است. «من بیست سال پیش با شوهرم به ایران رفتم، آن‌وقت تازه عروس شده بودم. هشت سال تیر شد، یعنی دوازده سال پیش، شوهرم را پولیس گرفت و بسیار لت‌وکوب کرده بود. وقتی به افغانستان آمد، تماس گرفت و گفت که می‌رود تداوی کند و پس برمی‌گردد، اما بیچاره فوت کرد، چون خیلی لت‌وکوب شده بود.» شهلا اکنون غم نداشتن سرپرست را فراموش کرده، اما غم نداشتن سرپناه در درونش موج می‌زند. «تا چندی پیش می‌گفتم من سرپرست ندارم و بسیار رنج می‌کشیدم، ولی فعلاً که به کشور خودم برگشتم، می‌دانم که سرپناه ندارم. این درد و رنج بیشتری دارد که با دو دخترم به وطنم برگشتم، ولی نه جای دارم و نه هم مکانی.» در کمپ‌های موقت مهاجران، در چشمان و چهره‌های زنان و دختران افغان ترس، وحشت و نگرانی موج می‌زنند. زهره 27ساله که با دو فرزندش در گوشه‌ای از کمپِ موقت نشسته است، می‌گوید: «ما را پولیس بازداشت کرد و از ایران بیرون‌مان کردند، گفتند به وطن‌تان برگردید. اما اینجا هیچ‌کس منتظر ما نبود. نه خانه داریم، نه فامیلی که کمک‌مان کند، من خرد بودم و کاکایم من را به سنِ 11سالگی به شوهر داد، برایم می‌گفت پدر و مادرت در تصادف کشته شده است، شوهرم در چاه کار می‌کرد و وقتِ کار به اثرِ گازِ چاه مرد، کاکای من هم من را بیرون انداخت، من در خانهٔ ایرانی‌ها نظافتچی بودم و مصرفِ زندگیِ خود را پیدا می‌کردم.» او با چشمانی پُر از اشک و صدایی که در غم و رنج بی‌سرنوشتی خفه شده است، به صحبت‌هایش ادامه داده، می‌افزاید: «من وقتی در کمپ تنباکو در ایران بودم، پول نداشتم تا برای بچه‌هایم چیزی خوردنی بخرم. بچه‌هایم شب‌ها از گرسنگی گریه می‌کردند و من فقط نگاه‌شان می‌کردم. حالا شاید دولت در کمپ افغانستان به ما کمک کند، اما ترسم این است که دوباره کودکانم را به دلیل گرسنگی گریان ببینم.» هرچند طالبان از تلاش‌ها برای رسیدگی به چالش‌های مهاجران و همچنین ایجاد سهولت سخن می‌رانند، اما دیده می‌شود که پس از بازگشت این موج مهاجران افغان، هیچ‌گونه زیرساختی برای اسکان و حمایت از مهاجران وجود ندارد؛ به‌ویژه زنان بی‌سرپرست که بیش از همه در حاشیه قرار گرفته‌اند.