نتایج جستجو

Photo: WomenForAfg/X نشست دو روزه‌ی فعالان مدنی و نمایندگان سیاسی افغانستان زیر نام «وحدت و اعتماد» امروز دوشنبه (7 میزان) در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، برگزار شد. هدف این نشست تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و ترسیم چشم‌اندازی برای آینده سیاسی افغانستان عنوان شده است. در این نشست که از سوی نهاد «زنان برای افغانستان» و «انستیتوت ثبات راهبردی آسیای جنوبی» برگزار شده، شماری از چهره‌های سیاسی و مدافعان حقوق زن افغانستان با همتایان پاکستانی‌شان گفت‌وگو می‌کنند. فوزیه کوفی، عضو پیشین پارلمان، در سخنرانی‌اش تأکید کرد که تنها یک حکومت فراگیر مبتنی بر اراده مردم می‌تواند صلح پایدار را تضمین کند. او افزود که وضعیت زنان در افغانستان «غیرقابل تحمل» است. در کنار کوفی، افرادی چون مصطفا مستور، وزیر پیشین اقتصاد، نصیراحمد اندیشه، نماینده دایمی افغانستان در سازمان ملل جینوا، احمدالله علیزی، والی پیشین کابل، و طاهر زهیر، والی پیشین بامیان نیز در این نشست حضور دارند. گفتنی است که این نشست بارها به دلیل مخالفت طالبان به تعویق افتاده بود.

Image source: khaama press در تازه‌ترین فرمان جنجالی، وزارت تحصیلات عالی طالبان بیش از پنجاه دستور محدودکننده بر استادان و دانشجویان دانشگاه‌های افغانستان وضع کرده است؛ دستورهایی که از ممنوعیت استفاده از موبایل‌های هوشمند تا اجبار به بستن دستار را شامل می‌شود. منابع آگاه هشدار می‌دهند که این تصمیم‌ها نه‌تنها فضای علمی کشور را خفه‌تر می‌کند، بلکه دانشگاه‌ها را عملاً به میدان اجرای سیاست‌های امر به معروف طالبان بدل می‌سازد. نسخه‌ای از مکتوب‌های رسمی ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، که به دست رسانه‌ها رسیده، نشان می‌دهد که تمام دانشگاه‌های کشور موظف‌اند «محیط‌های خود را از تصاویر ذی‌روح و هر آنچه غیرشرعی خوانده شده پاکسازی کنند». در این مکتوب‌ها همچنین آمده است که تمام کارمندان دانشگاه باید دستار بر سر بگذارند و مدیران مکلف‌اند کارمندان را به رعایت این دستور تشویق کنند. ممنوعیت موبایل هوشمند یکی از جنجالی‌ترین موارد این فرمان‌ها ممنوعیت حمل و استفاده از موبایل‌های هوشمند در دانشگاه‌ها است. به‌گفته وزارت تحصیلات عالی طالبان، هیچ استاد یا دانشجویی حق ندارد در داخل محیط دانشگاه از گوشی هوشمند استفاده کند. این محدودیت حتی به کارمندان پایین‌رتبه وزارت نیز تعمیم یافته و آنان مکلف‌اند موبایل‌های خود را به محل کار نیاورند. نفوذ امر به معروف در محیط‌های علمی در ماده چهارم این فرمان‌ها صریحاً آمده است که وزارت امر به معروف طالبان بر تمام امور دانشگاه‌ها نظارت خواهد داشت. نهادی که در سطح بین‌المللی به‌عنوان یکی از بازوهای اصلی نقض حقوق بشر و آزادی‌های فردی شناخته می‌شود. محدودیت‌های پی‌هم بر آموزش در چهار سال گذشته، نظام تحصیلی افغانستان پیوسته زیر فشار طالبان قرار داشته است: ممنوعیت کامل تحصیل دختران و زنان حذف برخی مضمون‌های علمی ممنوعیت تدریس کتاب‌های خاص بازنویسی نصاب بر مبنای قرائت سختگیرانه ایدئولوژیک کارشناسان باور دارند این سلسله دستورها آخرین میخ‌ها بر تابوت استقلال علمی و اکادمیک کشور است و استادان و دانشجویان عملاً از ابتدایی‌ترین حقوق آموزشی و آزادی‌های فردی محروم می‌شوند. یک منبع در وزارت تحصیلات عالی طالبان به شرط پنهان‌ماندن هویت خود گفت: «این فرمان‌ها بیش از هر وقت دیگر دست‌وپای استادان و دانشجویان را می‌بندد و دانشگاه‌ها را به زندانی خاموش تبدیل می‌کند.» پیامدها تحلیل‌گران می‌گویند طالبان با این فرمان‌ها دانشگاه‌ها را به‌جای کانون علم و اندیشه، به میدان آزمایش ایدئولوژیک خود بدل کرده‌اند؛ تصمیمی که نه‌تنها آینده تحصیلی میلیون‌ها جوان را به خطر می‌اندازد، بلکه جامعه افغانستان را هرچه بیشتر به سمت تاریکی، انزوا و عقب‌ماندگی سوق می‌دهد.

Photo: WAKIL KOHSAR/AFP via ifj در حالی‌که جهان 28 سپتامبر را به‌عنوان «روز جهانی دسترسی به اطلاعات» گرامی می‌دارد، در افغانستان نه‌تنها از دسترسی به اطلاعات خبری نیست، بلکه صدای رسانه‌ها در زیر چکمه‌های سانسور و فشار نظام طالبانی به خاموشی کشیده شده است. خبرنگاران، تحلیل‌گران و فعالان رسانه‌ای کشور در گفت‌وگو با «زن‌نیوز» از وضعیت «مرگبار» آزادی بیان سخن می‌گویند. به باور آنان، آن‌چه امروز در افغانستان جریان دارد، نه‌تنها نقض آشکار حقوق خبرنگاران است، بلکه فروپاشی کامل نهادهای خبری مستقل به‌حساب می‌آید. هشام، خبرنگار محلی در ولایت بلخ، به زن‌نیوز می‌گوید: «دسترسی به اطلاعات دیگر یک رؤیاست. وقتی ما سؤال می‌پرسیم، نه‌تنها پاسخ نمی‌دهند، بلکه تهدید می‌شویم. طالبان عملاً خبرنگار را دشمن خود می‌پندارند.» او از موارد متعددی سخن می‌گوید که در آن طالبان نه‌تنها از ارائهٔ اطلاعات خودداری کرده‌اند، بلکه خبرنگاران را به جرم «طرح سؤال» بازداشت یا تهدید کرده‌اند. حبیبه شمس، خبرنگار ساکن کابل، با صدایی گرفته و پر از ناامیدی می‌گوید: «رسانه‌ها امروز یا تعطیل شده‌اند، یا سکوت اختیار کرده‌اند، یا به تریبون تبلیغاتی طالبان بدل شده‌اند. ما از طالبان فقط یک خواست داریم: بگذارید حقیقت گفته شود.» او می‌افزاید که حتی منابع غیررسمی نیز از صحبت با رسانه‌ها واهمه دارند. هراس از تعقیب، بازداشت و حتی شکنجه، همه را به سکوت واداشته است. نیاز محمد فرید، کارشناس رسانه‌ای، این وضعیت را «ویرانی مطلق نظام اطلاع‌رسانی» در کشور توصیف می‌کند. او می‌گوید: «امروز یا رسانه‌ای وجود ندارد، یا اگر هست، صرفاً یک ابزار تبلیغاتی برای طالبان شده است. خبرنگاران یا فرار کرده‌اند، یا خاموش شده‌اند، یا در زندان‌اند.» او هشدار می‌دهد که اگر جامعهٔ جهانی نسبت به این روند بی‌تفاوت بماند، افغانستان به‌زودی به یکی از بزرگ‌ترین سیاه‌چاله‌های اطلاع‌رسانی در جهان بدل خواهد شد. در حالی‌که مادهٔ 19 اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر، حق جست‌وجو، دریافت و انتقال اطلاعات را برای همه تضمین می‌کند، در افغانستانِ امروز این ماده چیزی جز یک صفحهٔ پاره از کتاب تاریخ نیست. طالبان نه‌تنها شفافیت را برنمی‌تابند، بلکه حقیقت را دشمن خود می‌دانند. در روز جهانی دسترسی به اطلاعات، این پرسش تلخ‌تر از همیشه در ذهن خبرنگاران افغان می‌چرخد: «وقتی ما را سانسور می‌کنند، تهدید می‌کنند، می‌کشند و دنیا فقط تماشا می‌کند، آیا واقعاً آزادی بیان جهانی است یا امتیازی برای کشورهای غربی؟» امروز، روزی‌ست که باید صدای خاموش‌شدهه‌ی خبرنگاران افغان را شنید. اگر جهان این سکوت را نادیده بگیرد، نه‌تنها رسانه‌ها از بین خواهند رفت، بلکه حقیقت نیز به فراموشی سپرده خواهد شد.

googleimage منابع محلی در خوست می‌گویند یک دختر جوان به نام عاقله در این ولایت توسط دو برادرش به قتل رسیده است. این رویداد روز شنبه (5 میزان) در مرکز ولایت خوست رخ داده است. به‌گفته‌ی منابع، برادران عاقله که سال گذشته به اتهام آدم‌ربایی از سوی طالبان بازداشت شده بودند، تنها سه روز پیش از زندان آزاد شدند و پس از آزادی، مرتکب این قتل شدند. منابع می‌افزایند که این دو برادر همراه با مادرشان، طی شش ماه گذشته عاقله را سه بار نامزد کرده بودند تا بتوانند از مهریه‌اش پول به دست آورند. گزارش‌ها حاکی است که طالبان از پرونده عاقله آگاه بودند، اما هیچ اقدامی برای جلوگیری از قتل او نکردند. برخی منابع حتی می‌گویند طالبان با برادرانش در قتل این دختران کمک کرده‌اند. به گفته‌ی منابع، عاملان قتل در حال حاضر آزادانه رفت‌وآمد می‌کنند و هیچ‌گونه پیگردی از سوی طالبان علیه آنان صورت نگرفته است.

Social Media در تازه‌ترین موج سرکوب آزادی‌های فردی، طالبان با بازداشت دختران بلاگر، فصل تازه‌ای از فشار، ترس و سانسور گسترده علیه زنان در افغانستان را گشوده‌اند. بازداشت عالیه ملورین، یکی از چهره‌های فعال در شبکه‌های اجتماعی، تنها آغاز یک پروژهٔ خفقان آنلاین به‌ نظر می‌رسد که هدف آن خاموش‌ ساختن صدای زنان در فضای مجازی است. منابع محلی در هرات تأیید کرده‌اند که پس از بازداشت عالیه، ده‌ها دختر بلاگر از ترس سرنوشت مشابه، نه‌تنها فعالیت‌های دیجیتال خود را متوقف کرده‌اند، بلکه تمام آرشیو محتوای‌شان را نیز پاک کرده‌اند. فضای عمومی، به‌ویژه در میان دختران جوان، اکنون مملو از وحشت و اضطراب است. خاطره جمشیدی، یکی از بلاگرهای جوان، به زن‌نیوز می‌گوید که اکنون زندگی برای زنان فعال در فضای مجازی «به‌شدت دشوار و نفس‌گیر» شده است. او می‌افزاید که حتی نوشتن یک جملهٔ ساده یا انتشار یک عکس معمولی نیز می‌تواند منجر به بازداشت شود. فریده خالد، دیگر دختر بلاگر، تصریح کرده است که طالبان هیچ‌گاه مبارزه با آزادی زنان را متوقف نخواهند کرد. او هشدار داده است که این اقدامات بخشی از سیاست سیستماتیک طالبان برای پاک‌سازی زنان از عرصه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور است. در همین حال، مرضیه رامش وضعیت جاری را چیزی کمتر از «جهنم» برای زنان نمی‌داند. او خواستار مداخلهٔ فوری نهادهای بین‌المللی حقوق بشر شده و تأکید کرده است که سکوت در برابر این موج تازهٔ سرکوب، به‌منزلهٔ همدستی با یک نظام زن‌ستیز است. با وجود وعده‌های مکرر طالبان مبنی بر رعایت حقوق زنان، آن‌چه در عمل دیده می‌شود، سرکوب سازمان‌یافتهٔ آزادی‌های ابتدایی زنان، حتی در فضای دیجیتال است. طالبان نه‌تنها زنان را از کار، آموزش و آزادی بیان محروم کرده‌اند، بلکه اکنون به‌طور هدفمند در تلاش‌اند تا نفس‌کشیدن آن‌ها در دنیای مجازی را نیز بند آورند. این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که جامعهٔ جهانی همچنان نظاره‌گرِ خاموش این جنایات است.

Photo: UN_HRC ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، هشدار داده است که ممنوعیت آموزش زنان و دختران توسط طالبان مصداق «افراط‌گرایی» است و آینده افغانستان را در معرض نابودی قرار می‌دهد. او روز جمعه (4 میزان) در نشست جانبی مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک گفت که تمرکز طالبان بر القای مذهبی به‌جای آموزش رسمی، نسل جوان افغانستان را از فرصت و امید محروم می‌کند. بنت تأکید کرد که گزارش‌های مستند از وضعیت افغانستان برای شکل‌دهی بحث‌های جهانی و اقدامات مؤثر بین‌المللی حیاتی است. او همچنین بر ضرورت ایجاد بسترهایی برای شنیده‌شدن صدای افغان‌ها، به‌ویژه علما و کارشناسان اسلامی، تأکید کرد و گفت دیدگاه‌های آنان در مقابله با روایت‌های طالبان نقش کلیدی دارد. گزارشگر ویژه سازمان ملل ضمن محکوم‌کردن سرکوب جامعه مدنی، ارعاب منتقدان و انتقام‌جویی طالبان از مخالفان گفت: «با وجود فشارهای طالبان برای خاموش‌کردن صداهای مخالف، اقدامات این گروه همچنان زیر ذره‌بین جامعه جهانی قرار دارد.» این سخنان در حالی مطرح می‌شود که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در اگست 2021، آزادی بیان و فعالیت‌های مدنی را به‌شدت محدود کرده‌اند. گزارش‌های متعدد از نقض آزادی بیان، سرکوب اعتراض‌های مدنی و محدودیت بر نهادهای مستقل در افغانستان، نگرانی‌های جدی در سطح بین‌المللی ایجاد کرده است.

Social Media منابع در اسلام‌آباد می‌گویند یک زن جوان افغان از منزل نهم یک آپارتمان در منطقه B-17 سقوط کرده و جان باخته است. منابع امروز شنبه (5 میزان) به زن‌نیوز گفتند این رویداد حوالی ساعت 8 صبح رخ داده است، اما علت دقیق سقوط هنوز مشخص نیست. به‌گفته‌ی برخی شاهدان، این زن هنگام آویزان‌کردن لباس از بالکن سقوط کرده، در حالی‌که برخی احتمال خودکشی را مطرح کرده‌اند. با این حال، خانواده قربانی تاکنون حاضر به گفتگو با رسانه‌ها نشده‌اند. منابع می‌افزایند که شوهر این زن، میوند افغان، از مسئولان یک شورای مهاجرین افغان در اسلام‌آباد است.

Social Media منابع محلی در هرات می‌گویند عالیه ملورین، بلاگر شناخته‌شده، روز پنج‌شنبه (3 میزان) هنگام غذا خوردن در رستوران «برج صدف» توسط مأموران اداره امر به معروف طالبان بازداشت شد. به‌گفته‌ی منابع، مأموران طالبان هنگام بازداشت این بلاگر زن او را به شدت لت‌وکوب کرده و سپس به زندان مرکزی هرات منتقل کرده‌اند. خانواده‌ی او نسبت به سرنوشتش ابراز نگرانی شدید کرده‌اند. عالیه ملورین پس از ممنوعیت کار زنان توسط طالبان، فعالیت‌هایش را در شبکه‌های اجتماعی آغاز کرده بود و با تبلیغ فروشگاه‌ها، رستورانت‌ها، کلینیک‌ها و دیگر کسب‌وکارها امرار معاش می‌کرد. او بیش از 60 هزار دنبال‌کننده در اینستاگرام داشت و محصولات دست‌ساز خود را نیز به فروش می‌رساند. منابع می‌گویند این نخستین بار نیست که او بازداشت می‌شود. پیش‌تر نیز طالبان او را به ریاست امر به معروف فراخوانده و از او تعهد گرفته بودند که از فعالیت‌های بلاگری دست بکشد؛ اما او به فعالیت‌هایش ادامه داده بود. طالبان در هرات تاکنون در مورد بازداشت این بلاگر زن هیچ واکنشی نشان نداده‌اند. این در حالی است که در ماه‌های اخیر سفر بلاگرهای خارجی، از جمله زنان، به افغانستان افزایش یافته است. ویدیوهای منتشرشده از حضور آنان در کنار مقام‌های طالبان خبرساز شده، اما در مقابل، زنان محلی مانند عالیه ملورین با برخوردهای سخت‌گیرانه و بازداشت مواجه می‌شوند. فعالان می‌گویند این اقدام نشانه‌ای از فشارهای تازه طالبان بر زنان فعال در شبکه‌های اجتماعی است.

Photo: supremecourt.gov.af منابع محلی در هرات می‌گویند که یک زن امروز شنبه (5 میزان) در جریان محاکمه‌اش در دادگاه استیناف طالبان به ضرب گلوله کشته شد. این رویداد حوالی ساعت 10 صبح در دادگاه استیناف هرات رخ داده است. به‌گفته‌ی منابع، این زن همسر عبدالرحمان مرادی علی‌زایی، عضو پیشین شورای ولایتی هرات بود که به اتهام قتل شوهرش محاکمه می‌شد. اما پس از ختم جلسه، در دهلیز دادگاه هدف تیراندازی قرار گرفت و جان باخت. منابع می‌افزایند که برادر عبدالرحمان مرادی متهم به این قتل است و اکنون تحت بازجویی طالبان قرار دارد. عبدالرحمان مرادی در 21 جدی 1403 در خانه‌اش در هرات کشته شد. در آن زمان مرگ او «شلیک تصادفی گلوله هنگام پاک‌کاری اسلحه» عنوان شده بود، اما همسرش به اتهام قتل بازداشت شد. طالبان در هرات تاکنون درباره‌ی این رویداد اظهارنظری نکرده‌اند.

Nava Jamshidi اتحاد فعالان حقوق بشر در گزارشی تحقیقی که امروز پنج‌شنبه (3 میزان) منتشر شد، هشدار داده است که طالبان با بهره‌برداری تبلیغاتی از صنعت گردشگری، در پی ساختن تصویری جعلی از امنیت در افغانستان هستند؛ در حالی‌که شواهد نشان می‌دهد این کشور به یکی از خطرناک‌ترین مقاصد جهان برای گردشگران خارجی بدل شده است. این نهاد می‌گوید طالبان با دعوت از یوتیوبرها و گردشگران خارجی، سعی در بازنمایی شرایط امن دارند؛ اما دست‌کم شش مورد مستند از بازداشت گردشگران طی چهار سال گذشته، از جمله مواردی با تهدید به اعدام و زندان‌های طولانی‌مدت، واقعیت تلخ افغانستان را آشکار می‌سازد. در میان این نمونه‌ها، بازداشت هفت‌ماهه زوج بریتانیایی «پیتر و باربارا رینولدز» در بامیان و زندانی شدن آنان در شرایط غیرانسانی، از جمله سلول‌های زیرزمینی بدون پنجره، از موارد برجسته است. کوین کورتیس، گردشگر آمریکایی، نیز در سال 2022 هنگام بازدید از کابل توسط طالبان بازداشت شد و شرایط زندان آنان را «غیرانسانی» توصیف کرد. همچنین، ماتیو هان و مایلز روتلج، دو یوتیوبر بریتانیایی، به‌طور جداگانه در سال‌های 2023 بازداشت و پس از هفته‌ها و ماه‌ها زندانی بودن آزاد شدند. به‌گفته اتحاد فعالان حقوق بشر، این بازداشت‌ها معمولاً بدون هیچ دلیل قانونی انجام می‌شوند و همراه با تهدید، شکنجه روانی و شرایط غیرانسانی در زندان‌ها هستند. آمار تخمینی نشان می‌دهد بین سال‌های 2021 تا سپتمبر 2025 ممکن است دست‌کم 10 تا 30 گردشگر خارجی در افغانستان بازداشت یا ناپدید شده باشند. این گزارش می‌افزاید که طالبان با سرکوب شدید رسانه‌ها و محدودسازی گزارش‌دهی، مانع انتشار کامل آمار می‌شوند و شمار واقعی قربانیان احتمالاً بسیار بیشتر از موارد مستندشده است. اتحاد فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که تبلیغات طالبان در تضاد آشکار با واقعیت میدانی است و سفر به افغانستان می‌تواند جان گردشگران را به خطر اندازد. به گفته‌ی این نهاد، کشورهای جهان باید هشدارهای جدی درباره سفر به افغانستان صادر کنند و طالبان به‌عنوان ناقضان حقوق بشر در زمینه بازداشت خودسرانه پاسخگو شوند. این گزارش در حالی منتشر می‌شود که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در آگست 2021 تلاش کرده‌اند با استفاده تبلیغاتی از حضور گردشگران خارجی، تصویر مثبتی از خود به نمایش بگذارند؛ اقدامی که فعالان مدنی آن را «فریبکاری خطرناک» و «پرده‌پوشی بر جنایات سیستماتیک» این گروه می‌دانند.