image: ACNUR مستند «فرزندان من کجاست؟»، که داستان زندگی خدیجه امین، خبرنگار افغان مقیم اسپانیا را روایت می‌کند، در بیست‌ودومین جشنواره‌ی فیلم اروپایی شهر سیویا در اسپانیا به نمایش گذاشته شد. این مستند دو قسمتی، به کارگردانی ونسا هرناندز بورکه و پابلو دئوس بوزون، یکی از تلخ‌ترین روایت‌های جدا شدن یک مادر از فرزندانش پس از سقوط افغانستان را بازتاب می‌دهد. خدیجه امین، عضو هیئت‌مدیره‌ی گزارشگران بدون مرز در اسپانیا، شخصیت اصلی و راوی این اثر است. Source: Festival de Sevilla به گفته‌ی تیم سازنده، این مستند نتیجه‌ی سه سال تحقیق و تصویربرداری است و مسیر دشوار مبارزه‌ی خدیجه را دنبال می‌کند؛ زنی که پس از سقوط کابل در سال 2021 به اسپانیا پناهنده شد، اما در اسناد رسمی افغانستان «فرد مرده» ثبت شده است. در این مدت، شوهرش سه فرزندشان را به افغانستان برده و برای ماه‌ها مانع هرگونه تماس میان آن‌ها شده است. در روایت این مستند آمده است که نبود اسناد رسمی و پیچیدگی‌های حقوقی، باعث شده خدیجه نتواند ثابت کند مادر قانونی فرزندانش است؛ وضعیتی که او آن را «دردناک‌ترین تجربه‌ی زندگی‌اش» خوانده است. نمایش این مستند در جشنواره‌ی سیویا، از سوی برگزارکنندگان «گامی مهم برای بازتاب صدای زنان افغانستان» ارزیابی شده است. این اثر، علاوه بر روایت شخصی یک مادر افغان، تصویری روشن از رنج، مقاومت و ناامنی زنان افغانستان را نیز به تماشاگران جهانی نشان می‌دهد.

Image: unicef صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) هشدار داده است که افغانستان، با وجود سهم ناچیز در ایجاد تغییرات اقلیمی، اکنون با یکی از بدترین بحران‌های آب و اقلیم در جهان روبه‌رو است؛ بحرانی که زندگی میلیون‌ها کودک را تهدید می‌کند. تاج‌الدین اویوالی، نماینده‌ی یونیسف در افغانستان، به مناسبت آغاز نشست جهانی اقلیم (COP30) گفته است: «هیچ نماینده‌ای از افغانستان در این نشست حضور ندارد، در حالی‌که کودکان این کشور از پیامدهای تغییرات اقلیمی بیشترین آسیب را می‌بینند.» او افزوده است که خشکسالی، زلزله‌ها و سیلاب‌های پی‌هم، سلامت، تغذیه و آینده‌ی کودکان افغان را از بین می‌برد و دسترسی مردم به آب آشامیدنی را به بحران کشانده است. به گفته‌ی او، در افغانستان اکنون بیش از نیمی از منابع آب از بین رفته و ۸ نفر از هر ۱۰ نفر آب آلوده می‌نوشند. نماینده‌ی یونیسف گفته است که سیستم‌های آبرسانی و بهداشت شهری نیز تحت فشار بلایای طبیعی و تخریب محیط زیست در حال فروپاشی است و بیماری‌های ناشی از آب آلوده در حال افزایش‌اند. یونیسف در گزارش خود تأکید کرده است که افغانستان همچنان یکی از کم‌بودجه‌ترین بحران‌های بشردوستانه در جهان است و در حال حاضر تنها ۵ درصد از بودجه‌ی مورد نیاز برای دسترسی به آب سالم و خدمات مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی تأمین شده است. به گفته‌ی این نهاد، یونیسف و همکارانش همچنان برای کمک به خانواده‌ها و کودکانی که آسیب دیده‌اند تلاش می‌کنند و با ساخت پمپ‌های آفتابی، ایجاد شبکه‌های ذخیره‌ی آب باران و ارائه‌ی خدمات صحی اضطراری، تلاش دارد دسترسی مردم به آب سالم و خدمات حیاتی را حفظ کنند. اویوالی تأکید کرده است: «کودکان افغانستان بحران اقلیمی را به‌وجود نیاورده‌اند، اما بیشترین آسیب را از آن می‌بینند.» این هشدار در حالی مطرح می‌شود که هفته‌ی گذشته نیز سازمان‌های بین‌المللی، از جمله برنامه‌ی جهانی غذا (WFP)، از افزایش شدید فقر، سوءتغذیه و بحران انسانی در افغانستان، به‌ویژه در میان زنان و کودکان، خبر داده بودند. با تداوم خشک‌سالی، بازگشت اجباری مهاجران و کاهش کمک‌های جهانی، کارشناسان می‌گویند افغانستان در آستانه‌ی فاجعه‌ی انسانی تازه‌ای قرار دارد.

social media طالبان در ولایت‌های ننگرهار و غور، 15 نفر از جمله یک زن را در ملاءعام شلاق زده‌اند. در اعلامیه‌ای که امروز چهارشنبه (21 عقرب) از سوی دادگاه عالی طالبان منتشر شده، آمده است که 14 نفر، به‌شمول یک زن، در ولسوالی لعل‌پور ولایت ننگرهار، دیروز و امروز براساس حکم محکمه‌ی شهری و ابتداییه‌ی این گروه مجازات شده‌اند. به‌گفته‌ی این دادگاه، این افراد به اتهام «فرار از منزل، خریدوفروش شراب، لواط و دزدی» هرکدام از 30 تا 39 ضربه شلاق خورده‌اند. همچنین، دادگاه طالبان در اعلامیه‌ی جداگانه گفته است که یک مرد در ولسوالی ساغر ولایت غور نیز به اتهام «فساد اخلاقی» در ملاءعام 39 ضربه شلاق خورده است. این مجازات‌ها در حالی صورت می‌گیرد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، این گروه ‌بار‌ها افراد متهم را در ملاءعام شلاق زده و تاکنون دست‌کم 11 نفر را در حضور صدها تماشاگر اعدام کرده‌اند. نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر بارها این اقدامات طالبان را «نقض آشکار حقوق بشر» خوانده و گفته‌اند که اعدام و مجازات بدنی در ملاءعام، برخلاف قوانین بین‌المللی و مغایر با کرامت انسانی است.

Image credit: The Afghan Times «طالبان کمک‌ها را میان افراد خود تقسیم کردند، سهمی برای ما نمانده است.» با وجود ادعاهای مکرر طالبان مبنی بر حمایت از مهاجران افغان بازگشته به کشور، صحنه‌های دردناک در جاده‌های افغانستان تصویر دیگری از واقعیت را بازگو می‌کنند. زنان، کودکان و حتی مردانی که از ایران و پاکستان اخراج شده‌اند، در گوشه‌وکنار شهرها دست گدایی را با چشمانی پر از اندوه به سوی رهگذران دراز می‌کنند؛ روایتی تلخ از فقر، بی‌پناهی و وعده‌های بر زمین‌مانده. طالبان می‌گویند برای بازگشت‌کنندگان در بخش‌های مختلف کمک‌های بشردوستانه فراهم کرده‌اند، اما گزارش‌های میدانی زن‌نیوز نشان می‌دهد که بسیاری از این کمک‌ها هرگز به دست نیازمندان واقعی نرسیده است. شماری از مهاجران بازگشتی در گفت‌وگو با زن‌نیوز گفته‌اند که طالبان کمک‌های نهادهای بین‌المللی را میان افراد خود تقسیم کرده‌اند و سهمی برای فقیران باقی نمانده است. خجسته، مادری با دو کودک خردسال در فراه، اکنون در بازار و وسط سرک نشسته و از رهگذران کمک می‌طلبد. او به زن‌نیوز می‌گوید: «خدا خیر ندهد کسی را که ما را بدبخت کرد. ببینید، نیمه‌شب است و من در این هوای سرد و خاک‌آلود می‌گردم و کودکانم مریض‌اند. ما را از تهران اخراج کردند. جز پنج‌هزار افغانی که در مرز نیمروز به ما دادند، هیچ کمکی دریافت نکردیم. بی‌سرپناه هستم و از روی ناداری گدایی می‌کنم.» در ولایت نیمروز، خالده، یکی دیگر از زنان بازگشت‌کننده است که همراه با خانواده‌اش در خیابان‌ها دست گدایی دراز می‌کند. او می‌گوید: «این مرد شوهرم است، کار نیست برایش. حالا ما خانوادگی گدایی می‌کنیم. شب‌های زیادی است که نان نداریم و دست خالی به خیمه‌ی خالی‌مان برمی‌گردیم.» در هرات نیز، نازنین، زنی با دو دختر و یک پسر خردسال اش، چهار ماه است که در پارک ترقی روزگار می‌گذراند و دست گدایی به سوی مردم دراز می‌کند. او باشنده‌ی اصلی ولایت خوست است، اما می‌گوید کرایه‌ی برگشت به ولایتش را ندارد. او می‌گوید: «از خوست هستم، ولی پول رفتن ندارم. چهار ماه می‌شود اینجا مانده‌ام. روزها گدایی می‌کنم تا کودکانم گرسنه نمانند، شب‌ها در گوشه‌ای از پارک‌ها و سرک‌ها می‌خوابیم. کسی از ما سراغ نمی‌گیرد.» افزایش چشم‌گیر گدایی در شهرهای مختلف افغانستان، به‌ویژه پس از اخراج اجباری مهاجران از ایران و پاکستان، به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های انسانی کشور بدل شده است. در حالی‌که میلیون‌ها دلار کمک بین‌المللی به‌نام «حمایت از بازگشت‌کنندگان» به افغانستان سرازیر می‌شود، زنان و کودکان بی‌پناه هنوز در سرک‌ها نشسته‌اند و در انتظار اندک رحم و دلسوزی مردم‌اند.

Sent to Zan TV اعضای جنبش «فانوس آزادی زنان افغانستان» در اعتراض به اقدام تازه‌ی طالبان مبنی بر اجباری‌کردن پوشیدن برقع بر زنان در ولایت هرات، امروز سه‌شنبه (20 عقرب) تجمعی اعتراضی برگزار کردند. در اعلامیه‌ای که این جنبش منتشر کرده، آمده است: «تحمیل پوشش اجباری، خلاف کرامت انسانی و آزادی فردی زنان است. اسلام دین آگاهی و اختیار است، نه اجبار و ترس. پوشش زمانی ارزش دارد که از ایمان و باور درونی برخیزد، نه از دستور و تهدید.» جنبش فانوس آزادی تأکید کرده است که هیچ نظامی حق ندارد از بدن و پوشش زنان برای نمایش اقتدار سیاسی یا مذهبی استفاده کند. در بخشی از اعلامیه آمده است: «آزادی زن بخشی جدایی‌ناپذیر از آزادی جامعه است؛ جامعه‌ای که زن را زندانی کند، خود در تاریکی جهل می‌ماند.» این جنبش با اشاره به مقاومت زنان افغان نوشته است: «زنان در دشوارترین سال‌ها چراغ آگاهی را روشن نگه داشته‌اند و طالبان با تحمیل پوشش، در تلاش‌اند این چراغ را خاموش کنند.» این اعتراض در حالی برگزار شده است که در روزهای اخیر طالبان در ولایت هرات، پوشیدن برقع را برای زنان اجباری کرده‌اند. زنان بدون برقع اجازه‌ی ورود به شفاخانه‌ها، مکاتب و وسایل نقلیه عمومی را ندارند؛ اقدامی که فعالان زن آن را «بخشی از سیاست سازمان‌یافته‌ی طالبان برای حذف کامل زنان از جامعه» می‌دانند.

Image: WFP_Afghanistan/X برنامه جهانی غذا (WFP) هشدار داده است که میلیون‌ها زن در افغانستان شاهدند چگونه فرزندان‌شان از سوء‌تغذیه رنج می‌برند، در حالی‌که کمک‌های جهانی کاهش یافته و زمستان در راه است. جان آیلِیِف، رئیس برنامه جهانی غذا در افغانستان، روز سه‌شنبه (20 عقرب) گفت: «زنان افغان نظاره‌گر تسلیم شدن کودکان‌شان به سوء‌تغذیه‌اند؛ در حالی‌که از کمک‌ها محروم مانده و در برابر وضعیتی غیرقابل‌تصور رها شده‌اند. اکنون زمان کاهش کمک‌ها نیست. زمستان نزدیک است؛ باید حمایت‌ها را افزایش دهیم و به همبستگی‌ای که وعده کرده‌ایم، عمل کنیم.» این هشدار در حالی مطرح می‌شود که برنامه جهانی غذا روز گذشته نیز از «وخامت بحران تغذیه» در افغانستان، به‌ویژه در میان زنان و کودکان خبر داده بود و گفته بود که برای نخستین‌بار در چند دهه‌ی گذشته، احتمال دارد عملیات کامل کمک‌رسانی زمستانی ممکن نباشد؛ بحرانی که به گفته‌ی این سازمان «قابل پیش‌گیری» است. پیش‌تر، نهاد بین‌المللی ورلد ویژن افغانستان نیز اعلام کرده بود که افغانستان با یکی از بدترین بحران‌های تغذیه در جهان روبه‌رو است. بر اساس آمار این نهاد، 3.7 میلیون کودک افغان از سوء‌تغذیه‌ی حاد رنج می‌برند و بیش از یک میلیون تن از آنان در خطر فوری مرگ قرار دارند. کارشناسان می‌گویند کاهش کمک‌های جهانی در کنار بازگشت اجباری مهاجران از پاکستان و ایران، وضعیت انسانی در افغانستان را وخیم‌تر کرده است. زنان و کودکان بیش از همه در معرض خطرند؛ بحرانی که با فرارسیدن زمستان، بیم آن می‌رود به فاجعه‌ای خاموش بدل شود.

Image: Javed Tanveer/AFP در پی اجباری‌سازی پوشیدن برقع بر زنان در ولایت هرات، شبکه زنان جمهوری‌خواه افغانستان با نشر اعلامیه‌ای این تصمیم طالبان را «نقض آشکار کرامت انسانی و حقوق بنیادین زنان» خوانده است. در اعلامیه‌ این شبکه آمده است که سیاست‌های طالبان، از جمله تحمیل پوشش اجباری، محرومیت از آموزش و کار، و محدودسازی حضور زنان در فضاهای عمومی، «در تضاد با ارزش‌های اسلامی، انسانی و حقوق بشری» است. شبکه زنان جمهوری‌خواه تأکید کرده است که زن و مرد به عنوان انسان، دارای حقوق برابر و غیرقابل‌سلب‌اند و هیچ گروهی حق ندارد آزادی و حق انتخاب زنان را با نام دین یا حجاب محدود کند. در اعلامیه آمده است: «اعمال محدودیت‌های روزافزون علیه زنان، نشان‌دهنده‌ی هراس طالبان از آگاهی و حضور فعال زنان در جامعه است. طالبان می‌خواهند با حبس زنان در خانه، اقتدار خود را بر جهل و استبداد استوار سازند.» این شبکه از زنان در هرات خواسته است که سکوت را بشکنند و به شیوه‌های مسالمت‌آمیز و مدنی در برابر این سیاست‌ها اعتراض کنند. همچنین از نهادهای بین‌المللی، رسانه‌ها و مدافعان حقوق بشر خواسته شده است تا اقدامات طالبان را مستندسازی و با فشار سیاسی و حقوقی برای توقف این محدودیت‌ها اقدام نمایند. این اعلامیه در حالی منتشر شده که طالبان در ولایت هرات پوشیدن برقع را برای زنان اجباری کرده‌اند. بر اساس گزارش‌ها، زنان بدون برقع اجازه ورود به شفاخانه‌ها، ادارات‌دولتی و وسایل نقلیه را ندارند. در روزهای گذشته، شماری از زنان در کابل و هرات در واکنش به این تصمیم، برقع را در حرکت‌های نمادین به آتش کشیده و آن را «ابزار سرکوب و حذف زنان از جامعه» خوانده‌اند.

Sent to Zan TV کنفرانس آزادی برلین، با هدف تقویت ارزش‌های آزادی، دموکراسی و حقوق بشر، در پایتخت آلمان برگزار شد. در این نشست که روز دوشنبه (19 عقرب) برگزار شد، شماری از سیاست‌مداران، فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر از کشورهای مختلف جهان شرکت کردند. در این کنفرانس، شکریه بارکزی، نماینده پیشین پارلمان افغانستان و معاون کنگره جهانی آزادی، در سخنرانی خود از تداوم «آپارتاید جنسیتی» و نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان ابراز نگرانی کرد. او از جامعه جهانی خواست که برای حمایت از زنان و دختران افغان، اقدامات عملی و مؤثر انجام دهد. همچنان نیلوفر ایوبی، فعال حقوق بشر و عضو شورای کنگره خاورمیانه و شمال آفریقا، و رویا محبوب، کارآفرین و مدافع حقوق زنان، در سخنان خود به پیامدهای سنگین سیاست‌های طالبان بر زندگی اجتماعی، آموزشی و حرفه‌ای زنان در افغانستان اشاره کردند. کنفرانس آزادی برلین، که بخشی از هفته آزادی برلین است، امسال نیز با حضور چهره‌های سرشناس از جمله مسیح علی‌نژاد، فعال حقوق زنان ایرانی، برگزار شد. این کنفرانس در حالی برگزار می‌شود که زنان در افغانستان زیر یکی از سخت‌گیرانه‌ترین رژیم‌های جهان زندگی می‌کنند. آنان از حق آموزش، کار، سفر و حضور در اجتماع محروم‌اند و هر روز با سیاست‌هایی روبه‌رو می‌شوند که هدف آن حذف کامل زنان از عرصه عمومی است. فعالان زن می‌گویند برگزاری چنین نشست‌هایی در بیرون از افغانستان، فرصتی برای رساندن صدای زنان خاموش‌شده‌ی این سرزمین به گوش جهانیان است.

Image: UNICEF صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) می‌گوید که در سال 2025، با همکاری بانک جهانی، 70 مرکز رشد ابتدایی کودکان (ECD) در سراسر افغانستان ایجاد شده که تا کنون بیش از 20 هزار کودک از خدمات آن بهره‌مند شده‌اند. یونیسف هدف این برنامه را حمایت از رشد ذهنی و عاطفی کودکان و تقویت رابطه‌ی مثبت میان مادران و فرزندان عنوان کرده است. آزیتا صدیقی، یکی از مربیان ارشد این برنامه در هرات، می‌گوید: «در مراکز رشد ابتدایی، آموزش از طریق بازی، گفت‌وگو و شعرخوانی انجام می‌شود تا کودکان در کنار مادران‌شان، احساس اعتماد و شادی کنند.» در ویدیویی که یونیسف امروز دوشنبه (19 عقرب) منتشر کرده، مدینه عظیمی، یکی از مادران شرکت‌کننده در این برنامه در ولایت هرات، گفته است: «در این برنامه یاد گرفتم که کودکان زیر سه سال بیشتر از طریق شعر و ترانه یاد می‌گیرند. وقتی با فرزندم آواز می‌خوانم، رفتار و احساسات او بهتر می‌شود.» یونیسف می‌گوید این برنامه نه‌تنها به آموزش کودکان کمک می‌کند، بلکه به مادران نیز می‌آموزد چگونه از طریق بازی و ارتباط عاطفی، رشد ذهنی و احساسی فرزندان‌شان را تقویت کنند. این برنامه در حالی اجرا می‌شود که میلیون‌ها کودک در افغانستان به دلیل فقر، سوءتغذیه و محدودیت‌های گسترده در بخش آموزش و خدمات صحی، از امکانات اولیه رشد و یادگیری محروم‌اند.

Image: Ebrahim Noroozi / AP برنامه جهانی غذا (WFP) نسبت به افزایش شدید سوءتغذیه در افغانستان، به‌ویژه در میان زنان و کودکان، هشدار داده و گفته است که با نزدیک‌شدن زمستان، وضعیت بدتر خواهد شد. این سازمان دوشنبه (19 عقرب) در پیامی در شبکه‌ی ایکس نوشت که «برای نخستین‌بار در چند دهه‌ی گذشته، ممکن است کمک‌رسانی کامل زمستانی در افغانستان ممکن نباشد.» برنامه جهانی غذا این بحران را «قابل پیش‌گیری» توصیف کرده و از جامعه‌ی جهانی خواسته است برای جلوگیری از فاجعه‌ی انسانی، حمایت فوری و مؤثر انجام دهند. به گفته‌ی این سازمان، بیش از 2.5 میلیون مهاجر افغان به‌ویژه زنان و کودکان که پس از اخراج از پاکستان و ایران به کشور بازگشته‌اند، از سوءتغذیه‌ی شدید رنج می‌برند. پیش‌تر، نهاد بین‌المللی «ورلد ویژن افغانستان» نیز هشدار داده بود که افغانستان با یکی از بدترین بحران‌های تغذیه در جهان روبه‌رو است. این نهاد گفته است که 3.7 میلیون کودک افغان از سوءتغذیه‌ی حاد رنج می‌برند و از میان آنان، یک میلیون کودک در معرض خطر فوری مرگ قرار دارند. به گفته‌ی ورلد ویژن، بیش از 305 مرکز خدمات تغذیه در افغانستان به دلیل کمبود بودجه بسته شده‌اند و کمک‌های مالی بین‌المللی تنها 30 درصد از نیازهای واقعی را پوشش می‌دهد.