د طالبانو له زندان وروسته پر ښځو څه تېرېږي؟
نجیبه (مستعار نوم)، ۱۹ کلنه نجلۍ ده چې له کوژدې یې یوازې شپږ میاشتې تېرېدې او لا یې د مېړه کور ته قدم نه و ایښی، خو د طالبانو له خوا تر نیول کېدو وروسته، هغه څه چې ژوند یې ترې واخیست، درې شپې زندان نه، بلکې د خلکو قضاوت او خبرې وې.
کله چې هغه له زندانه کور ته ستنه شوه، لا نه پوهېده چې د نیول کېدو په هماغو څو ورځو کې د نامزد کورنۍ یې پرېکړه کړې وه چې دې اړیکې ته د پای ټکی کېږدي.
نجیبه وایي، د جلاوالي لامل خپله نیونه نه وه، بلکې هغه اوازې، پېغورونه او پوښتنې وې چې د هغو ښځو په اړه د خلکو ترمنځ خپرې شوې وې چې د طالبانو زندان ته وړل کېږي.
کیسه له هغې ورځې پیل شوه چې نجیبه د خیاطۍ کارځای ته د تلو لپاره له کوره ووته.
هغه وایي، په هرات کې د اجباري حجاب په تړاو له اعتراضونو وروسته، کله چې په مانتو کې په ټکسي کې ناسته وه، د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت محتسبانو موټر ودراوه او هغه یې ترې ښکته کړه.
نجیبه هغه ورځ داسې بیانوي: «ما مانتو اغوستې وه، چې په رښتیا اسلامي حجاب دی. له کوره وتلې وم چې خپل کار، د خیاطۍ کارځای ته ولاړه شم، خو د طالبانو د امر بالمعروف کسانو ټکسي ودروله او زه یې ښکته کړم. زه یې د امر بالمعروف ریاست ته یووړم او له هغه ځایه یې زندان ته انتقال کړم.»
هغې درې شپې او ورځې په توقیف کې تېرې کړې.
«بالاخره له درې شپو او ورځو وروسته یې خوشې کړم، ځکه پلار مې زنګ وهلی و او هغه ضمانت وکړ چې بیا به مانتو نه اغوندم. کله چې کور ته ورسېدم، سمدستي د خلکو خبرې پیل شوې.»
خو مخکې له دې چې څوک څه ورته ووایي، نجیبې د خپل پلار له چلنده احساس کړې وه چې څه پېښ شوي دي.
«کله چې پلار مې زندان ته راغلی و، ومې لیدل چې رنګ یې الوتی و. له ما سره یې ډېرې خبرې نه کولې، خو زه د اصلي موضوع په اړه نه پوهېدم. کله چې کور ته ورسېدم هم چا څه ونه ویل. یوازې هر څه ګډوډ شوي وو او هېڅوک د ویلو لپاره څه نه لرل.»
له خوشې کېدو دوه ورځې وروسته، مور یې بالاخره هغه موضوع ورسره شریکه کړه چې د ژوند لوری یې بدل کړ.
د نجیبې په وینا، د هغې له نیول کېدو یوه ورځ وروسته، نامزد او د نامزد پلار یې د دوی کور ته ورغلي وو او ویلي یې وو چې نور نه غواړي دا کوژده دوام وکړي.
نجیبه د خپلې مور خبرې داسې بیانوي: «مور مې وویل، نه پوهېږم دا موضوع درسره شریکه کړم که نه. ما وپوښتل، څه شوي؟ ویې ویل، لورې، کله چې ته ونیول شوې، یوه ورځ وروسته ستا مېړه او پلار یې کور ته راغلل او ویې ویل، دا نجلۍ نور زموږ په درد نه خوري او طلاق ده. هغوی وویل، خلک وایي نجونې په زندان کې ځورول کېږي او کېدای شي ستاسو لور هم ځورول شوې وي، نو دا یې طلاقنامه...»
د دې برخې د بیان پر مهال، نجیبه نور خپلې خبرې نه شي دوامولای. لاسونه یې رېږدي، مخ یې سور کېږي او په لوړ غږ ژاړي. څو دقیقې چوپه پاتې کېږي او بیا خپلو خبرو ته دوام ورکوي.
هغه وایي، نامزد یې هم له دې پېښې وروسته زنګ ورته وهلی او د جلاوالي لامل یې «د خلکو خبرې» بللې دي.
«مېړه مې ښه هلک و. یو څه مو یو بل پېژندل. له دې پېښې وروسته یې زنګ راته وواهه او ویې ویل، د خلکو د خبرو له امله مجبور شوم طلاق درکړم. خلکو ویل، خدای خبر په زندان کې څه پرې تېر شوي، خدای خبر څنګه چلند ورسره شوی. هغه وویل، زندان د یوې ښځې لپاره بد نوم لري او زه مجبور شوم.»
د نجیبې لپاره د زندان دروازه له درې شپو وروسته خلاصه شوه، خو هغه څه چې له زندانه بهر ورته په تمه وو، د هغې لپاره په بل زندان بدل شول.
هغه وایي، اوس یوازې د خپل راتلونکي په اړه اندېښنه نه لري، بلکې د خپلې نیونې په اړه د خلکو له خبرو وېره، په زندان کې د هغې پر وړاندې د احتمالي پېښو په اړه اوازې او د ګډ ژوند له پیلېدو مخکې جلاوالی لا هم ورپسې دی.
نجیبه له زننیوز سره د خبرو پر مهال څو ځله یوه جمله تکراروي:
«له زندانه ازاده شوم، خو د خلکو د خبرو په زندان کې ژوند کوم.»
هغه زیاتوي: «طالبانو ژوند راڅخه واخیست. لسګونه نورې نجونې په زندان کې دي چې طلاق ورکړل شوی دی. ما له ژونده هېڅ نه غوښتل، یوازې خپل عزت راته مهم و، خو هغه هم طالبانو راڅخه واخیست.»
خو نجیبه وایي، هغه څه چې پر دې تېر شوي، یوازینۍ کیسه نه ده چې په زندان کې ورسره مخ شوې ده.
د هغې په وینا، د درې شپو او ورځو د توقیف پر مهال شاوخوا ۱۱ نورې ښځې او نجونې هم ورسره په یوه خونه کې ساتل کېدې او د هغوی د نیولو لامل هم هغه څه بلل شوي وو چې طالبان یې «بېحجابي» بولي.
«شاوخوا ۱۱ کسان په یوه خونه کې وو او د ټولو جرم یې بېحجابي بللې وه. خو درې نورو ښځو ویل، هېڅوک حاضر نه شول چې د هغوی د خوشې کېدو لپاره ضمانت وکړي، حتی مېړونه یې هم نه. ځکه هماغه لومړۍ ورځ چې مېړونه یې خبر شوي وو چې هغوی نیول شوې دي، طلاق یې ورکړی و.»
نجیبه وایي، ستونزه یوازې د هغو ښځو لپاره نه ده چې لا هم په توقیف کې دي، ځینې یې له خوشې کېدو وروسته هم له نامعلوم راتلونکي سره مخ کېږي.
«اوس زما ستونزه یوازې دا نه ده چې طلاق راکړل شوی، ستونزه دا ده چې زما په څېر نورې ښځې او نجونې یا له خوشې کېدو وروسته بېبرخلیکه پاتې دي او یا لا هم په زندان کې بېبرخلیکه دي.»
هغه همدارنګه وایي، په زندان کې یې د هغو ښځو نورې کیسې هم اورېدلې چې د هغه څه د نه مراعاتولو له امله نیول شوې وې چې طالبان یې «شرعي حجاب» بولي. د نجیبې په وینا، د ځینو نه کورنۍ د منلو لپاره حاضره وه او نه هم څوک د خوشې کېدو لپاره د ضمانت ورکولو ته چمتو وو.
د نجیبې لپاره درې شپې توقیف پای ته رسېدلی، خو پایلې یې لا هم د هغې په ژوند کې دوام لري. هغه اوس د داسې تجربې په اړه خبرې کوي چې پکې د یوې ښځې نیول یوازې د زندان د دیوالونو تر شا په څو شپو نه محدودېږي، بلکې اوازې، ټولنیز بدنامي او د خلکو قضاوت کولای شي له خوشې کېدو وروسته هم سزا ته دوام ورکړي.
نجیبه په پای کې وایي: «طالبانو یوازې زما له برخلیک سره لوبې ونه کړې، بلکې د څو کورنیو ژوند یې وران کړ. طالبانو ښځې د خپلې پالیسۍ وسیله ګرځولې دي. زرګونه نجونې او ښځې یې زندانونو ته وړي دي، څه توپیر لري چې په زندان کې وي که په کور کې، کله چې حقونه یې ترې اخلي او د جامو په اړه یې پرېکړه کوي. هیله لرم یوه ورځ هېڅ بله ښځه هغه څه تجربه نه کړي چې پر ما تېر شول.»
