د هرات میندې: طالبانو زموږ د ناروغو نویو زېږېدلو ماشومانو پر مخ د روغتون لاره تړلې ده
- Ariahn Raya
- 11 hours ago
- 2 min read
په عامه ځایونو، د روغتیايي مرکزونو په ګډون، د ښځو پر پوښاک د طالبانو د محدودیتونو له زیاتېدو وروسته، د هرات یو شمېر اوسېدونکي وايي، دې محدودیتونو روغتیايي خدماتو ته د میندو او ناروغو ماشومانو لاسرسی ستونزمن کړی او د هغوی ژوند یې له خطر سره مخ کړی دی.
په هرات کې یو شمېر میندو زننیوز ته ویلي چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر مأمورانو د چادري د نه لرلو له امله روغتونونو ته د هغوی د ننوتلو مخه نیولې؛ ان هغه وخت چې ماشومانو یې بېړنۍ درملنې ته اړتیا لرله.
۱۹ کلنه صوفیا وايي، خپل ناروغ ماشوم یې په خراب حالت کې د هرات حوزوي روغتون ته رسولی و، خو د مانتو اغوستو او چادري د نه لرلو له امله ورته د ننوتلو اجازه نه ده ورکړل شوې.
هغې زننیوز ته ویلي: «کله چې ورسېدو، د ماشوم ساه نه پورته کېده. راته یې وویل، ځکه چې چادري نه لرې، دننه نه شې تللی. ماشوم مې نږدې و چې په غېږ کې رانه مړ شي.»
هغې زیاته کړې چې اړ شوې وه د چادري د پیدا کولو لپاره شاوخوا ځایونو ته ورشي، په داسې حال کې چې د ماشوم وضعیت هره شېبه خرابېده.
ګلدسته، په هرات کې بله مور، وايي د خپل نوي زېږېدلي ماشوم د دوراني واکسین د تطبیق لپاره یوه دولتي روغتیايي مرکز ته تللې وه، خو د طالبانو مأمورانو یې د ننوتلو مخه نیولې ده.
هغه وايي: «مېړه مې هم راسره و، خو ویې ویل له چادري پرته اجازه نشته. مجبوره شوم له هماغه نږدې یوه کوره چادري پور کړم، څو وکولای شم خپل ماشوم واکسین کړم.»
د ښځو د حقونو فعالانې خبرداری ورکوي چې په روغتیايي مرکزونو کې د پوښاک د مقرراتو سختگیرانه پلي کول د ښځو او ماشومانو د روغتیا لپاره جدي پایلې لرلای شي.
سلیمه حقدوست، د ښځو د حقونو فعاله، وايي: «کله چې یوه مور ونه شي کولای په ازاد ډول روغتیايي مرکز ته ولاړه شي، لومړنی قرباني یې ماشوم دی.»
دا په داسې حال کې ده چې طالبانو د روان کال د غبرګولي په میاشت کې په هرات کې یو شمېر ښځې د دې ډلې د خوښې وړ پوښاک د نه رعایت په تور نیولې وې. له دغو نیونو وروسته، د هرات د جبرئیل سیمې اوسېدونکو اعتراض وکړ؛ خو دا اعتراض د طالبانو د ځواکونو له سرکوب سره مخ شو. یوناما ویلي چې طالبانو په هرات کې لږ تر لږه ۳۰ ښځې نیولې دي.
طالبانو څو ځله ویلي چې د ښځو د پوښاک اړوند مقررات د «اسلامي شریعت» په چوکاټ کې وضع شوي او موخه یې «د اسلامي ارزښتونو ساتنه» ده.
خو دې ډلې تر اوسه په بېړنیو روغتیايي حالتونو کې د دغو مقرراتو د پلي کېدو د څرنګوالي په اړه مشخص وضاحت نه دی وړاندې کړی.
افغانستان په ۲۰۲۱ کال کې واک ته د طالبانو له بېرته رسېدو وروسته د اقتصادي بحران له شدت او د روغتیايي خدماتو او امکاناتو له کمښت سره مخ شوی دی. نړیوالو بنسټونو څو ځله د میندو او ماشومانو د مړینې د خطر د زیاتېدو په اړه خبرداری ورکړی دی.
په داسې شرایطو کې، په هرات کې یو شمېر کورنۍ وايي، د ښځو پر پوښاک د طالبانو محدودیتونو روغتیايي خدماتو ته د میندو او ناروغو ماشومانو لاسرسی لا ستونزمن کړی او د دې محدودیتونو د پایلو په اړه اندېښنې یې زیاتې کړې دي.
