Photo: © AP / The Independent د طالبانو سترې محکمې اعلان کړی چې شپږ کسان، د دوو ښځو په ګډون، په سمنګان او بلخ ولایتونو کې په درو وهلي دي. دې محکمې نن سه‌شنبه (د وري ۱۱مه) په خپرو شوو خبرپاڼو کې ویلي چې دغه کسان د «له کوره تېښتې»، «زنا» او «لواطت» په تور محکوم شوي وو. د دغو خبرپاڼو له مخې، په سمنګان کې څلور کسان، د دوو ښځو په ګډون، هر یو په ۳۹ درو د تعزیري سزا محکوم شوي وو، چې د طالبانو د سترې محکمې تر تأیید وروسته یې حکم په عام محضر کې پلی شو. همداراز، په بلخ کې هم دوه کسان د «فعل لواطت» په تور په دوه کاله تنفیذي بند او له ۳۰ تر ۳۹ درو محکوم شوي وو، او دا حکم هم د طالبانو د قضايي چارواکو له تأیید وروسته عملي شو. دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په ۲۰۲۱ کال د اګست میاشت کې، په عام محضر کې د بدني سزاوو تطبیق زیات شوی دی. د بشري حقونو بنسټونو څو ځله دا کړنې، په ځانګړي ډول د ښځو پر وړاندې، د انساني کرامت نقض بللی دی. د یادونې وړ ده چې یوه ورځ مخکې، طالبانو په فاریاب او دایکندي ولایتونو کې هم څو کسان، د یوې ښځې په ګډون، د بېلابېلو تورونو په تړاو په عام محضر کې وهلي وو.دی نیز چندین تن، به‌شمول یک زن، را به اتهام‌های مختلف در ملأعام شلاق زده‌اند.

Photo: © ANMAR / AFP / France 24 «طالبانو زموږ د لوڼو له پیشکش او مهر څخه باج اخیستل پیل کړي دي…» «مخکې له دې چې خپله لور د چا نکاح ته ورکړو، باید د طالبانو لپاره د باج په فکر کې شو…» «ډېری خلک اړ شوي چې خپل د واده مراسم ساده کړي یا یې وځنډوي.» د فراه ولایت د لیرې پرتو سیمو د اوسېدونکو دا څرګندونې د طالبانو یو ټکان ورکوونکی او وېرونکی اقدام څرګندوي. په داسې حال کې چې طالبان د «اسلامي عدالت» د پلي کولو او د افغانستان د خلکو، په ځانګړي ډول د ښځو، د ملاتړ ادعا کوي، د فراه له ولایته تازه راپورونه د دې ډلې د کړنو یو بشپړ متفاوت او اندېښمنوونکی انځور وړاندې کوي. د دې ولایت اوسېدونکي وايي، طالبان نه یوازې د خلکو پر ډوډۍ مالیه لګولې، بلکې د هغوی د لوڼو د طویانې پیسې هم د دې ډلې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر د مأمورانو له باج‌اخیستنې خوندي نه دي پاتې شوي. سیمه‌ییز راپورونه ښيي چې د طالبانو د عشر او زکات راټولوونکي، د خلکو له کرنیزو حاصلاتو او لږو عوایدو سربېره، د واده په مراسمو کې هم له کورنیو څخه پیسې غواړي. دا اقدام په داسې حال کې کېږي چې ډېری کورنۍ له سختې بېوزلۍ او د ژوند له کړکېچ سره مخ دي. عبدالرحمن، د پیرکُندر کلي اوسېدونکی، زن‌نیوز ته د طالبانو پر دې کړنو نیوکه کوي او وايي: «مخکې له دې چې خپله لور د چا نکاح ته ورکړو، باید د طالبانو لپاره د باج په فکر کې شو. موږ د پورونو او بېوزلۍ تر بار لاندې ژوند کوو. کله چې خپله لور واده کوو، طالبان د مرستې پر ځای له هماغه مراسمو او د لور له پیشکش څخه هم پیسې اخلي. دا نور ظلم دی، مالیه نه ده.» ګل‌محمد، د فراه ولایت د ساوزګزي کلي اوسېدونکی، هم زن‌نیوز ته وايي: «طالبان له هر څه مالیه اخلي؛ له ځمکې، له کاره، او اوس حتی زموږ له خوښیو، د خپلې لور له مهره هم. دا کارونه خلک ستړي او ناهیلي کړي دي.» محمدیونس، د دې ولایت د ده شیخ کلي اوسېدونکی، هم زن‌نیوز ته وايي: «له دې وروسته اړ یو چې مخکې له دې چې خپله لور واده کړو، د لور د پیشکش د مالیې پیسې په پور واخلو او طالبانو ته یې ورکړو. ډېری کورنۍ اړ شوې چې د واده مراسم ساده کړي یا یې وځنډوي، ځکه د دې اضافي لګښتونو د ورکولو توان نه لري. کېدای شي یو کس هېڅ مهر هم وانخلي، خو طالب راځي او وايي چې تاسو محفل کړی، د خپلې لور د پیشکش مالیه ورکړئ.» طالبانو تر اوسه د دې راپورونو په اړه په رسمي ډول څه غبرګون نه دی ښودلی، خو تر دې مخکې یې ټینګار کړی چې د عشر او زکات راټولول د شریعت له احکامو سره سم ترسره کوي. خو منتقدان وايي، دودیزو مراسمو لکه طویانې ته د مالیې غځول د خلکو پر شخصي ژوند د زیاتېدونکي فشار نښه ده.

Social Media د ننګرهار ولایت د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویلي، د غني‌خېل ولسوالۍ کې د یوه کور د چت د نړېدو له امله یوه ښځه مړه شوې او دوه ماشومان ټپیان شوي دي. د دې قوماندانۍ ویاند، سید طیب حماد، ویلي چې دا پېښه د یکشنبې په ماښام (د وري ۹مه) د غني‌خېل ولسوالۍ په «ویال ۲۵» سیمه کې رامنځته شوې ده. هغه زیاته کړې، چې دا پېښه د وروستیو بارانونو له امله شوې او د نازیان ولسوالۍ کې هم د یوه بل کور چت نړېدلی، چې په هغه کې دوه کسان ټپیان شوي دي. د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې د شمېرو له مخې، د وروستیو بارانونو له امله په ټول هېواد کې لږ تر لږه ۱۷ کسان مړه شوي او ۲۶ نور ټپیان شوي دي.ان، در پی بارندگی‌های اخیر در سراسر کشور، دست‌کم 17 نفر جان باخته و 26 نفر دیگر زخمی شده‌اند.

Photo: © AFP / France 24 که څه هم د اختر په ورځو کې ټولنې د خوښۍ رنګ او بڼه خپلوي، خو د افغانستان د یو شمېر ښځینه کارکوونکو لپاره په دې ورځو کې نه د پېر او نه هم د دې ورځې د نمانځنې لپاره د چمتووالي کومه نښه لیدل کېږي. یو شمېر ښځې چې په مکتبونو، روغتونونو او دولتي ادارو کې په کم معاش کار کوي، وایي اختر ورته په یوې سختې معادلې بدل شوی دی: ډوډۍ، برېښنا او د کور کرایه، که د اختر مېوه او کالي؟ مریم، چې د کابل په یوه دولتي مکتب کې د نظافت کارکوونکې ده، د میاشتني څلور زره افغانیو معاش په بدل کې د خپلې پنځه کسیزې کورنۍ سرپرستي پر غاړه لري. هغې وایي، هره میاشت لا تر نیمایي مخکې یې معاش ختمېږي: «که د کور کرایه او د برېښنا پیسې ورکړو، نو بیا د خوراک لپاره هېڅ نه پاتې کېږي. اوس تاسو ووایئ، په داسې حالت کې اختر څنګه ولمانځم؟» د کابل په یوه دولتي روغتون کې، شکیلا د نظافت کارکوونکې په توګه کار کوي. هغه وایي، معاش یې پنځه زره افغانۍ دی، خو د هغې په خبره، دا اندازه حتی د ژوند لومړنیو اړتیاوو ته هم بسنه نه کوي. «ټول فکر مې دا وي چې په کور کې وچې ډوډۍ وي. ماشومان مې د اختر مېوې او نوو کاليو خبرې کوي، خو زه هېڅ ځواب نه لرم چې هغوی ته یې ووایم.» په هرات کې، ناهید چې په یوه د نجونو په مکتب کې د ملازمې په توګه کار کوي، هم ورته وضعیت تجربه کوي. هغې وویل، د ژوند د لګښتونو زیاتوالی د هغې پر کورنۍ اضافي فشار راوستی دی. «د کور کرایه لوړه ده، برېښنا هم هره میاشت خپل لګښت لري. کله چې دا ټول سره جمع کړم، وینم چې د اختر په څېر اضافي شیانو لپاره هېڅ پیسې نه پاتې کېږي.» په غور کې، فاطمه چې په یوه روغتیايي مرکز کې کار کوي، وایي سره له دې چې بشپړ وخت کار کوي، بیا هم د خپلې کورنۍ د لومړنیو اړتیاوو په برابرولو کې له ستونزو سره مخ ده. «موږ کار کوو، زحمت باسو، خو کله چې د میاشتې پای ته رسېږي، زموږ په لاس کې هېڅ نه وي. اختر د نورو لپاره خوښي ده، خو زموږ لپاره یوازې یوه عادي ورځ پاتې کېږي.» په نیمروز کې، زهره چې په یوه مکتب کې د ملازمې په توګه کار کوي، وایي د هغې درې زره افغانی معاش حتی د خپلې کورنۍ د وچې ډوډۍ لپاره هم بسنه نه کوي. «کله ناکله اړ کېږم پور واخلم، څو یوازې وکولای شم د خپلو ماشومانو نس مړ کړم. کله چې اختر راشي، ماشومان مې هیله لري، خو زه هېڅ نه لرم چې هغوی پرې خوشاله کړم.» دا ښځې، د ډېرو نورو اړمنو کسانو خلاف، دندې لري، خو د ټیټ معاش او د ژوند د لګښتونو زیاتوالي هغوی په داسې وضعیت کې راوستي، چې له بې‌کارانو سره ډېر توپیر نه لري.

Photo: AREF KARIMI / AFP په افغانستان کې د درې ورځني اختر دود عموماً له خوښۍ، لیدنو او هیلو سره مل وي، خو د افغانستان د ډېرو هغو ښځو لپاره چې د کورنۍ سرپرستي پر غاړه لري، دا مناسبت د غم، اندېښنې او د بقا د مبارزې بڼه لري. یو شمېر دا ښځې، چې د خپلو کورنیو د لګښتونو مسوولیت پر اوږو لري، وایي نه یوازې دا چې خپلو ماشومانو ته د نوي کالي او د اختر د مېوې د اخیستو وس نه لري، بلکې د ژوند د تر ټولو لومړنیو اړتیاوو، لکه د شپې د ډوډۍ برابرولو کې هم له جدي ستونزو سره مخ دي. صفورا، چې د کابل ښار یوه منځنۍ عمره ښځه ده، له همدې کسانو څخه ده. هغې چې د څلورو یتیمو ماشومانو سرپرستي پر غاړه لري، هره ورځ د سړک غاړې ته کښېني او د سوال کولو له لارې هڅه کوي خپلو ماشومانو ته د ډوډۍ یوه مړۍ پیدا کړي. هغې په غمجنه غږ زن‌نیوز ته وویل: «حتی د خپلو ماشومانو د نس مړول راته سخت دي، نو د اختر مېوې او یا نوي کالي خو لا پرېږده. یو ځل زما کور ته وګورئ، پوه به شئ چې څه تېروم. موږ حتی په وچه ډوډۍ هم د خپلو ماشومانو نس نه شو مړولی.» ثریا، د مزارشریف اوسېدونکې او د شپږو ماشومانو مور، هم ورته وضعیت لري. هغې د خلکو د کورونو د صفاکارۍ له لارې خپل ژوند پر مخ وړي، خو د ثابت کار نشتون لامل شوی چې عاید یې نامنظم او ناکافي وي. هغې وویل: «سږ کال اختر داسې را رسېږي چې په کور کې هېڅ پیسې نه لرم، نه پوهېږم د کور لګښتونه څنګه پوره کړم. ماشومان مې سرګردانه دي. اختر چېرته؟» په لوېدیځو ولایتونو کې هم وضعیت ډېر توپیر نه لري. بی‌بي‌ګل، چې د بادغیس یوه ۴۵ کلنه ښځه ده، وایي د اقتصادي ستونزو له امله یې حتی نه ده توانېدلې چې خپل ماشوم ته یوه جوړه څپلۍ یا ساده کالي برابر کړي. هغې ټینګار کوي، چې د هغې اصلي لومړیتوب یوازې د خپلو ماشومانو لپاره د ورځې خواړه پیدا کول دي. په هرات کې، زرغونه بله ترخه کیسه لري. هغه وایي، د خپل مېړه د ناروغۍ له امله اړ شوې چې د ژوند د لګښتونو د برابرولو لپاره سوال ته مخه کړي. هغې وویل: «مېړه مې ناروغ دی، کرایي کور لرو، هره ورځ راځم، که څوک راسره مرسته وکړي، څلور وچې ډوډۍ اخلم او کور ته یې وړم. ډېر ځله داسې شوي چې تش لاس کور ته تللې یم. اختر پر موږ سخت تېرېږي، ځکه هېڅ نه لرو.» دا ښځې وایي، اختر د دوی لپاره له نورو ورځو سره هېڅ توپیر نه لري، ځکه د هغوی په خبره، اختر هم د هغو ورځو له ډلې دی چې په اندېښنه او بې‌وزلۍ کې تېرېږي. دا کیسې ښيي، چې د افغانستان د ډېرو هغو ښځو لپاره چې د کورنۍ سرپرستي پر غاړه لري، اختر د خوښۍ نښه نه، بلکې د ژوند د ستونزو او ژورو اقتصادي نابرابریو یادوونکی دی.

Social Media د افغانستان د ښځو له معترضو او مدني فعالانو څخه د شیرین هزاره مړینې د معترضو ښځو، د ښځو د حقونو د فعالانو او مدني بنسټونو ترمنځ پراخ غبرګونونه راپارولي دي. د شیرین هزاره د کورنۍ غړو د یکشنبې په ورځ، د سلواغې ۱۹مه، د دې خبر په تایید سره ویلي، چې نوموړې په استرالیا کې د مغزي سکتې له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. شیرین هزاره له هغو لومړیو ښځو څخه وه، چې په افغانستان کې د طالبانو له بېرته واک ته رسېدو وروسته، د دې ډلې د ښځو پر وړاندې د محدودیتونو او تګلارو پر ضد د سړکونو ته وتلو اعتراضونو کې برخه اخیستې وه. د موجودو معلوماتو له مخې، شیرین هزاره شاوخوا څلور میاشتې وړاندې استرالیا ته پناه وړې وه. د هغې د مړینې تر خبر خپرېدو وروسته، یو شمېر معترضو ښځو، مدني او فرهنګي فعالانو په ټولنیزو شبکو کې د پیغامونو په خپرولو سره د هغې پر مړینه خواشیني څرګنده کړې ده. په دغو پیغامونو کې له شیرین هزاره څخه د «د افغانستان د ښځو د مقاومت د سمبول» په توګه یادونه شوې ده. د «آزادګانو په تبعید کې» غورځنګ هم د یوې اعلامیې په خپرولو سره د شیرین هزاره پر مړینه خواخوږي څرګنده کړې او نوموړې یې «زړوره ښځه او د طالبانو پر ضد د مدني اعتراضونو له مخکښانو» بللې ده. دغه غورځنګ په خپله اعلامیه کې د ښځو د غوښتنو پر دوامداره تعقیب او د ښځو پر وړاندې د لګول شویو محدودیتونو پر ضد پر اعتراض ټینګار کړی دی. د شیرین هزاره مړینې یو ځل بیا د افغانستان د معترضو ښځو وضعیت ته پاملرنه رااړولې ده؛ هغه ښځې چې د سړکونو له اعتراضونو وروسته، له پرله‌پسې فشارونو، ناامنۍ، جبري کډوالۍ او د تبعید په ژوند کې له رواني او فزیکي پایلو سره مخ شوې دي.

© Farzana Wahidy / Human Rights Watch یوناما د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت په خپل تازه درې‌ماهه راپور کې ویلي، چې طالبانو تر ۱۸ کلونو کمه یوه نجلۍ د جبري واده د نه منلو له امله نیولې او زنداني کړې ده. په دغه راپور کې، چې د یکشنبې په ورځ، د سلواغې ۱۹مه خپور شوی او د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر څخه تر دسمبر پورې موده رانغاړي، راغلي چې دا تنکۍ نجلۍ د طالبانو په یوه ولایتي زندان کې ساتل کېږي. یوناما د دې نجلۍ د نیول کېدو د وخت او د زندان د ولایت په اړه نور جزییات نه دي ورکړي. یوناما د راپور په بله برخه کې ټینګار کړی، چې په دې موده کې د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي ګڼې پېښې ثبت شوې دي، چې جبري ودونه پکې ځانګړی ځای لري. د دې بنسټ د موندنو له مخې، د طالبانو د امر بالمعروف ځواکونه د ۲۰۲۵ کال د می او سپتمبر په میاشتو کې په هرات ولایت کې ښځې د چادر لمونځ اغوستلو ته اړې کړې دي. په راپور کې راغلي، هغه ښځې چې له دې لارښوونې سرغړونه یې کړې وه، د لنډې مودې لپاره نیول شوې دي. د راپور له مخې، د ۲۰۲۵ کال د نومبر په لومړیو کې هم په هرات ښار کې ښځې په عامه ځایونو کې د برقع اغوستلو ته اړې شوې او هغه ښځې چې برقع یې نه درلوده، روغتونونو، روغتیايي مرکزونو، دولتي ادارو او د ودونو تالارونو ته له لاسرسي بې‌برخې شوې دي. یوناما همدارنګه راپور ورکړی، چې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر په ۳مه طالبانو په هرات کې د ښځو د تګ راتګ پر ازادۍ د محدودیتونو له لګولو سره، د هوايي ډزو او د خلکو د تیتولو له لارې، د دې ښار د ۶۴ متري سړک په ښځینه جمعه بازار کې د ښځو د ننوتلو مخه نیولې ده. په راپور کې راغلي، چې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر په ۶مه د طالبانو د امر بالمعروف ځواکونو په زابل ولایت کې هغه ښځې ودرولې، چې د سهارنۍ سپورتي هڅې لپاره له کوره وتلې وې، او هغوی ته یې خبرداری ورکړی، چې نور دې د دې کار لپاره له کوره نه وځي. همدارنګه، یوناما ویلي، چې د ۲۰۲۵ کال د دسمبر په ۸مه د اروزګان ولایت په مرکز ترینکوټ ښار کې په علني ډول د ټکسي او کاسټر موټرچلوونکو ته لارښوونه شوې، چې ښځو ته له شرعي محرم پرته د سپرېدو اجازه ورنه کړي. د راپور له مخې، د ۲۰۲۵ کال د دسمبر په ۲۷مه د طالبانو د امر بالمعروف ځواکونو په کندهار ښار کې له دوکاندارانو غوښتي، چې هغو ښځو ته توکي و نه پلوري، چې محرم ورسره نه وي. یوناما زیاته کړې، چې د طالبانو د امر بالمعروف ځواکونه په کندهار او اروزګان ولایتونو کې په دوامداره توګه له روغتیايي مرکزونو لیدنه کوي، څو ښځینه ناروغانې او ښځینه روغتیايي کارکوونکې له محرم پرته د ننوتلو څخه منع کړي. د دې بنسټ په وینا، دا اقدام د ښځو د روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي د محرومېدو او د ښځینه روغتیايي کارکوونکو د کار مخنیوي لامل شوی دی.

Photo: AFP طالبانو په بلخ ولایت کې یوه ښځه د «نامشروع اړیکو» په تور په دورو وهلې ده. د طالبانو سترې محکمې د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې ۱۶مه، اعلان کړی چې د بلخ ولایت د زاري ولسوالۍ د دې ډلې د ابتدائیه محکمې د پرېکړې پر بنسټ، یوه ښځه پر ۳۵ دورو محکومه او سزا شوې ده. په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې دا حکم د طالبانو د سترې محکمې د عالي مقام له تایید وروسته عملي شوی دی. د خبرپاڼې له مخې، دا سزا د امنیې قومندان، د استخباراتو مدیر، د ولسوالۍ مرستیال او د سیمې د یو شمېر اوسېدونکو په حضور کې اجرا شوې ده. طالبانو په افغانستان کې بېرته واک ته تر رسېدو وروسته، بدني سزاوې، په ځانګړي ډول په عام محضر کې د دورو وهلو سزا، په پراخه کچه عملي کړې دي. نړیوالو بشري حقونو بنسټونو دا ډول سزاوې بیا بیا غندلې دي، خو طالبان یې د شریعت له خپل تفسیر سره سم تطبیق ته دوام ورکوي.

Social Media په فراه ولایت کې د طالبانو مسوولان وايي، د فراه‌رود ولسوالۍ کې د یوه کور د دېوال د نړېدو له امله د یوې کورنۍ دوه کسان مړه شوي او درې نور ټپیان دي. د فراه‌رود ولسوالۍ د طالبانو ولسوال، محمدصادق جهادمل، ویلي چې دا پېښه د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې ۱۶مه، د دې ولسوالۍ په «ګورزنګ» سیمه کې رامنځته شوې ده. د هغه په وینا، دا پېښه د وروستیو ورښتونو له امله شوې ده. جهادمل زیاته کړې، چې په دې پېښه کې د کورنۍ پلار او لور یې خپل ژوند له لاسه ورکړی او د کورنۍ ښځه له دوو نورو ماشومانو سره ټپیان شوي دي. د طالبانو د ځایي چارواکو په خبره، ټپیان د فراه‌رود ولسوالۍ روغتیايي مرکز ته لېږدول شوي دي. د یادونې وړ ده، چې د بارانونو په موسم کې د کورونو د چتونو او دېوالونو د نړېدو پېښې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې تر دې وړاندې هم د کورنیو د غړو د ژوند د له لاسه ورکولو لامل شوې دي.

Photo: Zarqa Yaftali/Facebook زرقا یفتلي، د افغان ښځو د حقونو او د نجونو د زده کړو فعاله، د ۲۰۲۶ کال د «زاید د انساني همبستګۍ نړیواله جایزه» ترلاسه کړه. دا جایزه په یوه رسمي مراسمو کې د متحده عربي اماراتو د ولسمشر، شیخ محمد بن زاید آل نهیان، له لوري زرقا یفتلي ته ورکړل شوه. زرقا یفتلي په خپل فېسبوک پاڼه کې په خپاره کړي پیغام کې لیکلي، چې دا جایزه فردي لاسته راوړنه نه ګڼي، بلکې د افغانستان د ښځو د کلونو ګډې مبارزې د رسمیت پېژندنې نښه یې بولي، هغه ښځې چې د پراخو محرومیتونو او سیستماتیک حذف سره سره، د خپلو اساسي حقونو لپاره ولاړې پاتې شوې دي. یفتلي په دې پیغام کې ټینګار کړی، چې له زده کړو، کار او ټولنیز حضور څخه د ښځو او نجونو محرومول، د بشري حقونو سازمان‌یافته نقض دی او باید عادي ونه بلل شي. هغې زیاته کړې، چې د نړیوالې ټولنې چوپتیا د دې وضعیت پر وړاندې، د بې‌عدالتۍ دوام ته لاره هواروي. په همدې مراسمو کې، د اذربایجان جمهوریت او ارمنستان د سولې هوکړه او همدارنګه یوه فلسطیني رفاهي اداره هم د دې جایزې د نورو ګټونکو په توګه معرفي شوې دي. د زاید د انساني همبستګۍ جایزه یوه کلنۍ نړیواله جایزه ده، چې هغو کسانو او بنسټونو ته ورکول کېږي، چې د انساني همبستګۍ، سولې، عدالت او سوله‌ییز ګډ ژوند د پیاوړتیا په برخه کې اغېزمن رول لري. زرقا یفتلي دا جایزه ټولو هغو ښځو ته ډالۍ کړې، چې د ګواښونو او محدودیتونو سره سره، د ښځو د حقونو او د نجونو د زده کړو لپاره هڅې کوي.