له میاشتو راهیسې د شکیب نظری، حمید فرهادي او بشیر هاتف د نیولو وروسته، چې درې خبریالان او د رسنیو فعالان دي، د طالبانو په زندانونو کې د هغوی د وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي. رسنیزې سرچینې او د دغو خبریالانو همکاران زن‌نیوز ته وايي چې هغوی په نامعلومو شرایطو کې ساتل کېږي او تر اوسه یې له خپلو ملګرو سره منظمې لیدنې ته اجازه نه ده ورکړل شوې. علي نور، په کابل کې خبریال، زن‌نیوز ته وايي: «طالبانو دا خبریالان شکنجه کړي او حتی د هغوی ملګرو ته د لیدنې اجازه نه ورکوي.» د هغه په وینا، دغو نیول شوو خبریالانو ته د لاسرسي محدودیت د هغوی د روغتیايي او حقوقي وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي. په همدې حال کې، نجیب‌الله شهیر، خبریال، د رسنیو د فعالانو نیول په هېواد کې پر رسنیو د فشار د زیاتېدو نښه بولي. هغه زن‌نیوز ته وايي: «طالبان د خبریالانو په نیولو سره ښيي چې له رسنیزې ټولنې سره ستونزه لري او نه غواړي چې د هغوی کړنې د رسنیو له لارې خپرې شي.» د رسنیو د فعالانو له ډلې یوه سرچینه، چې نه یې غوښتل نوم یې څرګند شي، زن‌نیوز ته وايي: «د دې خبریالانو د دوسیو د څېړنې په بهیر کې هېڅ شفافیت نشته او د هغوی وضعیت لا هم اندېښمنوونکی دی.» د شته معلوماتو له مخې، طالبانو شکیب نظری د یوه جاپاني بهرنۍ رسنۍ سره د همکارۍ په تور په درې کاله بند محکوم کړی دی. همداراز، حمید فرهادي د «اطلاعات روز» ورځپاڼې سره د همکارۍ په تور په دوه کاله بند محکوم شوی دی. د دغو خبریالانو د دوسیو د څېړنې جزییات په خپلواکه توګه نه دي تأیید شوي. تر څنګ یې، د رسنیو د ملاتړ بنسټونو راپورونه ښيي چې په افغانستان کې د رسنیزو فعالیتونو پر وړاندې محدودیتونه زیات شوي دي. د یوه راپور له مخې، په ۱۴۰۴ لمریز کال کې د رسنیو د ازادۍ له ۲۰۰ څخه ډېر د نقض پېښې او د خبریالانو پر وړاندې د تاوتریخوالي موارد ثبت شوي دي. په دې کې ګواښونه، نیونې او کاري محدودیتونه شامل دي. همداراز، د طالبانو د ځینو لارښوونو پلي کېدل، لکه د انځورونو پر خپرولو محدودیت، په یو شمېر ولایتونو کې د رسنیو د فعالیت بهیر بدل کړی دی. دې محدودیتونو ځینې تصویري رسنۍ اړ کړې چې خپل فعالیتونه ودروي یا یې بدل کړي. د دې بهیر په دوام سره، د رسنیو فعالان په افغانستان کې د بیان د ازادۍ د راتلونکې په اړه اندېښنه څرګندوي. هغوی له نړیوالو بنسټونو غواړي چې په افغانستان کې د خبریالانو وضعیت جدي تعقیب کړي.

Sent to ZAN TV یو شمېر افغان فعالانو په پاکستان کې د یوې دادغوښتنې غونډې په جوړولو سره د افغانستان د ښځو د حقونو د بېرته ترلاسه کولو لپاره پر دوامداره مبارزې ټینګار وکړ. دا غونډه د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۲مه) ترسره شوه او یو شمېر مدني او سیاسي څېرو پکې ګډون درلود. دا ناسته د «بدلون لپاره د نوي نسل شبکې» او «په تبعید کې د ازادګانو غورځنګ» له‌خوا جوړه شوې وه او پکې د شکریه بارکزي، عبدالله احمدي او په کویټه کې د کډوالۍ د نړیوال سازمان استازي ګډون کړی و. مونسه مبارز، د بدلون لپاره د نوي نسل شبکې بنسټ‌ايښوونکې، په دې ناسته کې وویل چې کډوالي انتخاب نه، بلکې جبر دی، خو کولای شي د افغانستان د ښځو د غږ پورته کولو لپاره یوه زمینه برابره کړي. شکریه بارکزي، د افغانستان د ولسي جرګې پخوانۍ غړې، هم وویل چې ښځو نن تر بل هر وخت زیات د زده‌کړو، ځان‌بسیاینې او ګډون اهمیت درک کړی او باید د بدلون لپاره په زړورتیا ودرېږي. په دې پروګرام کې ویناوالو د ښځو د سیاسي جوړښتونو څخه پر ایستلو، ټولنیزو محدودیتونو او د نجونو د زده‌کړو له حقه پر محرومیت ټینګار وکړ. د دې غونډې ګډونوالو د دادغوښتنې د دوام او د ښځو د حقونو د بېرته ترلاسه کولو لپاره د ګډو هڅو غوښتنه وکړه. دا غونډه په داسې حال کې ترسره کېږي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، په افغانستان کې ښځې د زده‌کړو، کار او ټولنیز ګډون په برخو کې له پراخو محدودیتونو سره مخ دي.

Source: Bakhtar News Agency د طالبانو ځايي چارواکي په میدان‌وردک کې وايي چې د دې ولایت د چغتو ولسوالۍ کې د یوه کور د دېوال د نړېدو له امله دوه نجونې مړې شوې دي. د باختر خبري اژانس د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳مه) د میدان‌وردک د والي د ویاند وحیدالله سروري له قوله راپور ورکړی چې دا پېښه پرون د دې ولسوالۍ د «ده‌نه» په کلي کې رامنځته شوې ده. د راپور له مخې، په دې پېښه کې یوه ۱۵ کلنه او یوه ۲۲ کلنه نجلۍ مړې شوې دي. د پېښې لامل سخت باران بلل شوی دی. دا په داسې حال کې ده چې تېرې اوونۍ هم په همدې ولسوالۍ کې د بارانونو او د دېوال د نړېدو له امله دوه ماشومان مړه شوي وو. د یادونې وړ ده چې په وروستیو څو اوونیو کې په افغانستان کې د بارانونو له امله سلګونه کورونه ویجاړ شوي او زرګونه جریبه کرنیزه ځمکه له منځه تللې ده. همداراز، د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، له ۹۰ څخه ډېر کسان مړه شوي دي.

Photo: @OCHAAfg د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر، اوچا، وايي هغه ښځې او نجونې چې افغانستان ته راستنېږي، تر ټولو زیان‌منې ډلې بلل کېږي. اوچا د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳مه) په اېکس کې په یوه پیغام کې لیکلي چې ډېری دغه کسان له لومړنیو امکاناتو پرته هېواد ته داخلېږي او د خدماتو، زده‌کړو، معیشت او د ساتنې د ملاتړ په برخه کې له جدي محدودیتونو سره مخ دي. په دې پیغام کې راغلي چې راستنې شوې ښځې او نجونې په ځانګړي ډول له جدي ننګونو سره مخ دي او د هغوی د بېړنیو اړتیاوو پوره کول د بشري مرستو د سمدستي پیاوړتیا ته اړتیا لري. دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۲.۹ میلیونه افغانان له ایران او پاکستانه افغانستان ته راستانه شوي یا بېرته استول شوي دي، چې د پام وړ برخه یې ښځې او نجونې جوړوي.

Source: AA د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان (AMSO) په پاکستان کې د افغان خبریالانو د نیولو او جبري ایستلو په اړه اندېښنه ښودلې ده. دې سازمان په یوه اعلامیه کې ویلي چې په تېرو دوو اوونیو کې لږ تر لږه درې خبریالان د پاکستان د پولیسو له‌خوا نیول شوي دي، چې په هغوی کې یوه ښځینه خبریاله له خپلې کورنۍ سره په جبري ډول افغانستان ته ایستل شوې او دوه نور خبریالان لا هم په بند کې دي. په اعلامیه کې راغلي چې له دغو ښځینه خبریالانو څخه یوې، سره له دې چې د وتلو قانوني اسناد او د بل هېواد ویزه یې درلوده، د وتلو اجازه نه ده ترلاسه کړې او د کډوالو له کمپونو څخه یوه ته لېږدول شوې ده. امسو ویلي چې د خبریالانو جبري ایستل هغوی له جدي امنیتي ګواښونو سره مخ کوي او له پاکستاني پولیسو یې غوښتي چې د خبریالانو نیول او ځورول ودروي او نیول شوي کسان بې له شرطه خوشې کړي. دې سازمان همداراز له نړیوالو بنسټونو، د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ په ګډون، غوښتي چې د افغان خبریالانو د خوندیتوب لپاره عملي ګامونه واخلي.

Photo: © Mohsen Karimi / AFP د ایرلنډ پارلمان اعلان کړی چې د دې هېواد د بهرنیو چارو او سوداګرۍ ګډه کمېټه به د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت د ارزونې لپاره، د ښځو او نجونو پر وضعیت د ځانګړي تمرکز سره، غونډه وکړي. په هغه اعلامیه کې چې د ایرلنډ د پارلمان پر وېب‌پاڼه خپره شوې، راغلي چې دا غونډه نن سه‌شنبه (د اپرېل ۲۱مه) د مازیګر په ۳:۳۰ بجو د «لینستر هاوس» ودانۍ د ۲مې خونې کې ترسره کېږي. د اعلامیې له مخې، ریچارد بنت، د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی، حسن الف فیض د بشري حقونو د مدافعانو له کمېټې او محبوبه فیض به هم په دې غونډه کې ګډون ولري. د دې کمېټې مرستیال جان لاهارت ویلي چې د ۲۰۲۱ کال د اګست له میاشتې راهیسې په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت په څرګند ډول خراب شوی او د ښځو او نجونو پر وړاندې پراخ محدودیتونه، لکه له ابتدایي کچې پورته د زده‌کړو بندیز، د کار او د تګ راتګ د ازادۍ محدودول، پلي شوي دي. هغه زیاته کړې چې په دې غونډه کې به د قومي او مذهبي اقلیتونو، په ځانګړي ډول د هزاره ټولنې وضعیت، او همداراز د خپل‌سرو نیونو، د بیان د ازادۍ محدودیتونو او د جنسیت پر بنسټ تاوتریخوالي اړوند راپورونه هم وڅېړل شي. هغه ټینګار کړی چې دا غونډه د ایرلنډ د بهرنۍ پالیسۍ او د بشري حقونو د نړیوال ملاتړ په برخه کې د دې هېواد د ونډې د دوامداره ارزونې برخه ده.

Source: Amu TV د هرات د انجیل ولسوالۍ کې پر شیعه‌مذهب لرونکو کورنیو د خونړي برید له تېرېدو څه باندې یوه اوونۍ وروسته، د دې پېښې عاملان لا هم په ابهام کې دي او هېڅ ډلې یې مسوولیت نه دی منلی. دا پېښه د جمعې په ورځ (د وري ۲۱مه) د «ده‌مهري» په سیمه کې د محمد آقا زیارت ته نږدې رامنځته شوې؛ هغه ځای چې یو شمېر کورنۍ د تفریح لپاره سره راټولې شوې وې، خو د ناپېژاندو وسلوالو تر ډزو لاندې راغلې. عیني شاهدان داسې روایتونه وړاندې کوي چې د تور ګوته د طالبانو پر لور نیسي. یو شاهد چې نه یې غوښتل نوم یې څرګند شي، وايي: «وسلوال پر موټرسایکلونو سپاره وو. په دري یې خبرې کولې، خو لهجه یې پښتو ته ورته وه.» په همدې حال کې، د قربانیانو یو خپلوان ادعا کوي چې تر دې مخکې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر مأمورانو هغوی ته خبرداری ورکړی و چې له خپلو کورنیو سره عامه ځایونو ته له تګ څخه ډډه وکړي. هغه وايي: «موږ ته یې ویلي وو چې خپلې ښځې او نجونې بهر مه باسئ. کله چې لاړو، هغوی په بل لباس کې راغلل او پر موږ یې برید وکړ.» ځینې د سیمې اوسېدونکي هم د هرات د طالبانو د چارواکو پخوانیو دریځونو ته اشاره کوي؛ داسې دریځونه چې د هغوی په وینا، پکې د شیعه‌ګانو په اړه سخت تعابیر کارول شوي دي. خو تر اوسه د طالبانو چارواکو د دې تورونو په اړه چوپتیا غوره کړې او روښانه وضاحت یې نه دی وړاندې کړی. په تېرو کلونو کې په افغانستان کې پر شیعه‌ګانو ورته بریدونه شوي چې د ډېرو مسوولیت داعش منلی دی. خو په دې پېښه کې د هرې ډلې له‌خوا د مسوولیت نه منل ابهامونه زیات کړي دي. منتقدان وايي د دې ډول پېښو دوام او د عاملانو په اړه د روڼتیا نشتوالی د مذهبي اقلیتونو د امنیت په اړه اندېښنې زیاتوي او د اوسني حکومت د مسوولیت‌پذیرۍ په اړه جدي پوښتنې راپورته کوي. د قربانیانو کورنۍ د دې پېښې د حقیقت د روښانه کېدو او د عاملانو د تعقیب غوښتنه کوي؛ هغه غوښتنه چې تر اوسه بې‌ځوابه پاتې ده.

Sent to ZAN TV د افغانستان د مقتدره ښځو غورځنګ په هرات ولایت کې پر شیعه‌مذهب لرونکو وروستي برید وغنده. دې غورځنګ په یوه اعلامیه کې ویلي چې دا پېښه په افغانستان کې د مذهبي ډلو د سیستماتیک هدف ګرځولو د دوام ښکارندویي کوي. په اعلامیه کې راغلي چې د افغانستان شیعه ټولنه تل له ګواښ، تبعیض او تاوتریخوالي سره مخ ده او پر جوماتونو، تعلیمي مرکزونو او مذهبي غونډو پرله‌پسې بریدونه د دې ډلې د افراط‌ګرۍ او تروریزم پر وړاندې د زیان‌مننې څرګندونه کوي. دې غورځنګ له نړیوالې ټولنې، ملګرو ملتونو او د بشري حقونو بنسټونو غوښتي چې د دغو پېښو پر وړاندې بېړنی او اغېزمن اقدام وکړي، خپلواکې څېړنې ترسره شي او عاملان یې ځواب‌ویونکي وګرځول شي. دا په داسې حال کې ده چې د جمعې په ورځ (د وري ۲۱مه) د هرات د انجیل ولسوالۍ د «ده میری» په کلي کې په یو وسله‌وال برید کې لږ تر لږه ۱۱ کسان وژل شوي او شاوخوا له ۱۱ تر ۱۵ نور ټپیان شوي دي. ناپېژانده موټرسایکل‌سپرو بریدګرو د شیعه‌ګانو د زیارت ته نږدې پر یو تفریحي ځای برید کړی او خلک یې په ډزو ویشتلي دي. په افغانستان کې د شیعه‌ګانو اړوند پر غونډو او مراسمو بریدونه مخینه لري او په ځینو پېښو کې مخکې داعش د ورته بریدونو مسوولیت پر غاړه اخیستی دی.

Photo: Petros Giannakouris/AP/dpa/picture alliance طالبانو په خوست، زابل او هرات ولایتونو کې ۱۲ کسان، د دوو ښځو په ګډون، په عام محضر کې په درو وهلي دي. د طالبانو سترې محکمې د چهارشنبې په ورځ (د وري ۲۶مه) په خپرو شوو خبرپاڼو کې ویلي چې دغه کسان د «مخدره موادو قاچاق او خرڅلاو» او «نامشروع اړیکو» په تور په درو وهل شوي دي. د دې محکمې په وینا، په خوست ولایت کې اته کسان د مخدره موادو د قاچاق او خرڅلاو په تور له اتو تر لسو میاشتو بند او له ۱۰ تر ۱۵ درو محکوم شوي دي. همداراز، په زابل او هرات ولایتونو کې څلور کسان، د دوو ښځو په ګډون، د «نامشروع اړیکو» په تور هر یو په بند او ۳۹ درو محکوم شوي دي. په وروستیو اوونیو کې د طالبانو له‌خوا د خلکو پر وړاندې بدني سزاوې زیاتې شوې دي، په داسې ډول چې یوازې په تېره یوه اوونۍ کې له ۲۰ څخه ډېر کسان په درو وهل شوي دي.

Photo: © UNICEF په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) په یوه اعلامیه کې ویلي چې په ۲۰۲۵ کال کې، د نړیوالو مرستو د کمېدو سره سره، له ۳۴ میلیونو ډېر کسانو ته بنسټیز خدمات وړاندې شوي دي. په دې اعلامیه کې، چې د چهارشنبې په ورځ (د وري ۲۶مه) خپره شوې، راغلي چې دغو کسانو له روغتیايي خدماتو، اقتصادي فرصتونو او د معیشت له ملاتړ څخه ګټه اخیستې ده. د راپور له مخې، د ملګرو ملتونو په مرسته له ۴.۶ میلیونو ډېر ماشومان په عامه ښوونځیو کې شامل شوي او شاوخوا ۴۵ زره دوامدارې دندې رامنځته شوې دي چې ۵۵ سلنه یې ښځو ته ځانګړې شوې دي. یوناما همداراز ویلي چې د «د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ستراتېژیک چوکاټ» تر عنوان لاندې د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو پروګرامونو بودجه د درېیم پرله‌پسې کال لپاره زیاته شوې او په ۲۰۲۵ کال کې ۱.۷ میلیارد ډالرو ته رسېدلې ده. ایندریکا راتواته، د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي مرستیاله او د بشري مرستو همغږوونکې، ویلي چې د مرستو د کمېدو فشار، د کډوالو پراخ بېرته ستنېدل، اقلیمي بدلونونه او عملي محدودیتونه سره سره، بنسټیز خدمات لا هم خلکو ته وړاندې شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا له ۲۲ تر ۲۳ میلیونو پورې کسان په افغانستان کې بېړنیو بشري مرستو ته اړتیا لرله او له ګاونډیو هېوادونو څخه د ۱ تر ۲.۷ میلیونو کسانو بېرته ستنېدو پر خدماتو فشار زیات کړی دی.