Sent to ZAN TV په تبعید کې د ازادګانو غورځنګ وايي، د هرات د جبرئیل سیمې ولسي اعتراضونه یوازې د یوې مشخصې پېښې په وړاندې غبرګون نه دی، بلکې د هغو خلکو غږ دی چې نږدې پنځه کاله د سرکوب، تبعیض، محرومیت او له خپلو اساسي حقونو د سیستماتیک حذف تر سیوري لاندې ژوند کړی دی. دې غورځنګ په یوه اعلامیه کې د هرات د ښځو او اوسېدونکو له اعتراض څخه ملاتړ کړی او د معترضانو پر وړاندې د طالبانو چلند یې د بشري حقونو ښکاره نقض بللی دی. په اعلامیه کې راغلي چې د افغانستان ښځو، په ځانګړي ډول د هرات ښځو، یو ځل بیا وښوده چې د ټولنیزو، تعلیمي، فرهنګي او سیاسي ډګرونو څخه د ښځو د حذف تګلارو د آزادۍ او انساني کرامت د دفاع لپاره د هغوی اراده نه ده ماته کړې. په تبعید کې د ازادګانو غورځنګ ویلي چې د معترضو ښځو نیول او له خلکو سره تاوتریخجن چلند د طالبانو د هغې سازمان‌یافته تګلارې بله بېلګه ده چې د آزادۍ غوښتنې غږ چوپول غواړي. دې غورځنګ ټینګار کړی چې هغه څه چې نن په افغانستان کې روان دي، یوازې د ښځو د حقونو جلا جلا نقض نه دی، بلکې د «جنسیتي اپارتاید» یوه بڼه ده. دې غورځنګ له نړیوالې ټولنې غوښتي چې دا وضعیت په رسمیت وپېژني او عاملان یې ځواب‌ویونکي کړي. په تبعید کې د ازادګانو غورځنګ له ملګرو ملتونو، د بشري حقونو شورا، ډیموکراتیکو دولتونو او د بشري حقونو له مدافع بنسټونو هم غوښتي چې له سمبولیکو دریځ‌نیونو ورهاخوا لاړ شي او د افغانستان د ښځو د ملاتړ، د نیول شویو کسانو د آزادولو او د سرکوب د عاملانو د ځواب‌ویونکي کولو لپاره عملي اقدام وکړي. په اعلامیه کې راغلي چې د افغانستان د ښځو د سرکوب پر وړاندې چوپتیا د بې‌عدالتۍ د عادي‌کېدو معنا لري. دې غورځنګ ویلي چې د هرات ښځې یوازې د خپلو حقونو لپاره مبارزه نه کوي، بلکې د آزادۍ، برابرۍ او انساني کرامت له ارزښتونو دفاع کوي. دا غبرګون په داسې حال کې مطرح کېږي چې د هرات د جبرئیل سیمې اوسېدونکي د سه‌شنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۹مه) د طالبانو له‌خوا د پوښاک د ډول له امله د ښځو د نیولو په اعتراض کې واټونو ته راووتل. طالبانو دا اعتراض په ډزو او وهلو ټکولو وځاپه. راپورونه ښيي چې د طالبانو د ځواکونو د ډزو په پایله کې لږ تر لږه څلور کسان، د یوه ماشوم په ګډون، ټپیان شوي دي. د یادونې وړ ده چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ادارې په وروستیو ورځو کې د ښځو پر تګ راتګ محدودیتونه سخت کړي او لسګونه ښځې یې د هرات له بېلابېلو سیمو، د جبرئیل په ګډون، د دې ډلې د خوښې وړ حجاب د نه مراعتولو په تور نیولې دي.

Social Media طالبانو د هرات د جبرئیل سیمې د اوسېدونکو اعتراض، چې د دې ډلې له‌خوا د ښځو د نیولو په غبرګون کې شوی و، په ډزو او وهلو ټکولو وځپاوه. دا اعتراض نن سه‌شنبه (د غبرګولي ۱۹مه) په هرات کې د طالبانو د امر بالمعروف مأمورانو له‌خوا د دې ډلې د خوښې وړ پوښاک له امله د ښځو او نجونو د څو ورځنیو نیونو وروسته پیل شو. په دې اعتراض کې، د جبرئیل لسګونه اوسېدونکي نن سهار شاوخوا ۸:۰۰ بجې د دې ښارګوټي د عمومي سړک او د «بهار زندگی» څلورلارې په اوږدو کې راټول شول. معترضانو په دې تجمع کې د «زده‌کړې، کار، ازادي» شعارونه ورکړل. سیمه‌ییزې سرچینې وايي، د طالبانو ځواکونو د معترضانو د خپرولو لپاره ډزې کړې او یو شمېر یې په لرګیو او ډبرو وهلي ټکولي دي. د سرچینو په وینا، لږ تر لږه درې معترضان ټپیان شوي او روغتون ته لېږدول شوي دي. سرچینو همداراز ویلي چې یو ماشوم د اعتراض ځای ته نږدې د مرمۍ د چرو له لګېدو ټپي شوی دی. د هغوی په وینا، طالبانو د تجمع له خپرولو وروسته په جبرئیل کې د خپلو ځواکونو حضور زیات کړی او دې سیمې نظامي بڼه غوره کړې ده. ریچارد بنت، د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي، په هرات کې د معترضانو پر وړاندې د طالبانو له‌خوا د زور د زیات استعمال په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده. هغه نن په اېکس کې لیکلي چې د تاوتریخوالي عاملان باید ځواب‌ویونکي شي. ښاغلي بنت زیاته کړې چې د تاوتریخوالي د کمولو، د خلکو ازادیو ته د درناوي، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو، او د لا زیان د مخنیوي وخت را رسېدلی دی. دا اعتراض په وروستیو ورځو کې په هرات کې د ښځو د نیولو په غبرګون کې ترسره شو. جورجیت ګانیون، د یوناما سرپرستې، پرون د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په ځانګړې ناسته کې ویلي وو چې طالبانو د شنبې او یکشنبې په ورځو کې لږ تر لږه ۳۰ ښځې په هرات کې د پوښاک د ډول له امله نیولې دي. دا په داسې حال کې ده چې طالبانو له ۲۰۲۱ کال راهیسې، له بیا واکمنېدو وروسته، د ښځو پر پوښاک، تګ راتګ، زده‌کړو، کار او ټولنیز حضور پراخ محدودیتونه لګولي دي.

Photo: © Martin Keep / AFP / Getty Images د انګلستان او وېلز کریکت بورډ اعلان کړی چې د افغانستان د ښځو کډواله لوبډله د روان کال په دوبي کې د یوې ورزشي دورې لپاره انګلستان ته ځي. د انګلستان او وېلز کریکت بورډ د اعلان له مخې، دا تور د جون په ۲۲مه پیلېږي او افغان لوبغاړو ته به د تمرین او شل‌اووریزو سیالیو فرصتونه برابر کړي. دا لوبغاړې به همداراز په انګلستان کې د ښځو د ۲۰۶ کال شل‌اووریز نړیوال جام په پایلوبه کې هم حضور ولري. د انګلستان او وېلز کریکت بورډ ویلي چې دا تور له فرهنګي او ورزشي پلوه اهمیت لري. د دې بنسټ په وینا، د ۲۰۲۱ کال په اګست کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، ښځې په افغانستان کې په سیستماتیک ډول له ورزش او عامه ژوند څخه څنډې ته شوې دي. د یادونې وړ ده چې د افغانستان د ښځو د پخوانۍ ملي لوبډلې له ۲۰ څخه ډېرې غړې له ۲۰۲۱ کال راهیسې، د طالبانو له بیا واکمنېدو او په ورزش کې د ښځو د عملي ګډون له منع کېدو وروسته، په استرالیا کې په تبعید کې ژوند کوي. د افغانستان د ښځو منتخبې لوبډلې خپله لومړۍ رقابتي لوبه د ۲۰۲۵ کال په جنوري کې په ملبورن کې ترسره کړه او د تېر کال په وروستیو کې په هند کې د ۵۰ اووره نړیوال جام هم‌مهاله هم حضور درلود. د انګلستان او وېلز کریکت بورډ ویلي چې د انګلستان تور د دغو لوبغاړو د ورزشي مسیر د دوام او له نړیوال کریکت سره د هغوی د بیا نښلولو لپاره یو فرصت دی. دې بنسټ زیاته کړې چې کریکت مسوولیت لري د شمولیت او په ورزش کې د برابر فرصت ملاتړ وکړي. کلر کانر، د انګلستان او وېلز کریکت بورډ اجرائیوي مرستیاله او د انګلستان د ښځو کریکت اجرائیوي مشره، ویلي چې دغو لوبغاړو له افغانستانه تر بې‌ځایه کېدو وروسته، په سختو شرایطو کې خپل ورزشي مسیر ته دوام ورکړی دی. هغې زیاته کړې چې د دې لوبډلې کوربتوب په ورزش کې د ښځو د حضور د ملاتړ لپاره د دې بنسټ د هڅو یوه برخه ده. مل جونز، د «It’s Game On» بنسټ له مسوولانو څخه، ویلي چې دا تور یو مهم ګام دی، خو ښيي چې لا هم ډېر کارونه پاتې دي. هغې ویلي چې دغو لوبغاړو، سره له هغه څه چې ترې اخیستل شوي، خپل جرأت او کریکت ته ژمنتیا ساتلې او باید د نړیوالې کریکت ټولنې د یوې برخې په توګه په رسمیت وپېژندل شي. د کریکت نړیوالې شورا د تېر کال په اپرېل کې د افغانستان د بې‌ځایه شوو ښځینه لوبغاړو د ملاتړ لپاره یوه ځانګړې کاري ډله جوړه کړه. دې بنسټ د انګلستان د کریکت بورډ، کرکټ استرالیا او د هند د کریکت بورډ په همکارۍ، د دغو لوبغاړو د ملاتړ لپاره ځانګړی مالي صندوق ټاکلی دی.

Source: Too Young To Wed په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوی (یوناما) وايي د طالبانو ۱۸م فرمان د «زوجینو د تفریق» په اړه کولای شي د ماشوم‌ودونو زمینه پیاوړې کړي؛ ځکه په دې فرمان کې د بلوغ تر رسېدو وروسته د نجلۍ چوپتیا د واده لپاره د هغې د رضایت په توګه تعبیرېدای شي. دې ادارې ویلي چې دا ډول حکم د آزاد او بشپړ رضایت اصل کمزوری کوي او د ماشوم د غوره ګټو د خوندیتوب مخه نیسي. یوناما د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره د ښځې او مېړه د جلاوالي په اړه د طالبانو د ۱۸م فرمان له اعلان څخه ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده. د دې ادارې په وینا، دا فرمان د ښځو او نجونو د حقونو د فرسایش او په قانون او عمل کې د تبعیض د سیستماتیک کېدو یو بل ګام دی. یوناما ویلي چې دا اصولنامه د هغو ښځو په اړه چې له خپلو مېړونو د جلاوالي غوښتنه کوي، په یوه نابرابر چوکاټ کې عمل کوي. د یوناما د اعلامیې له مخې، په دې فرمان کې نارینه د طلاق یو اړخیز حق لري، خو ښځې باید له خپلو مېړونو د جلاوالي لپاره پېچلې او محدودوونکې قضايي لارې تعقیب کړي. دې ادارې ویلي چې دا ډول وضعیت جوړښتي تبعیض پیاوړی کوي او د ښځو خپلواکي د هغوی د کرامت، امنیت او رفاه اړوند مسایلو کې محدودوي. جورجیت ګانیون، د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړې استازې مرستیاله او د یوناما سرپرسته، ویلي چې ۱۸م فرمان د یوې پراخې او ژورې اندېښمنوونکې لړۍ برخه ده چې د افغان ښځو او نجونو حقونه فرسوده کوي. هغې زیاته کړې چې دا فرمان، د نجونو پر زده‌کړو او په عامه چارو کې د ښځو پر ګډون له محدودیتونو سره یو ځای، تبعیض بنسټیز کوي او ښځې او نجونې له آزادۍ، فرصتونو او عدالت ته له لاسرسي محروموي. یوناما ویلي چې دا فرمان باید د هغو اقداماتو په چوکاټ کې وکتل شي چې په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې یې د ښځو حقونه اغېزمن کړي دي. دې ادارې یادونه کړې چې د ښځو د حقونو په اړه د طالبانو لومړي فرمان په ۲۰۲۱ کال د ډسمبر په میاشت کې ځینې حقونه، د واده لپاره د ښځو رضایت او میراث ته د لاسرسي حق په ګډون، په رسمیت پېژندلي وو، خو وروسته فرمانونو دا ملاتړ کمزوری کړی دی. یوناما د طالبانو ۱۲م فرمان ته هم، چې په ۲۰۲۶ کال کې صادر شوی، اشاره کړې او ویلي یې دي چې دې فرمان د واده په چارو کې قضايي مداخله محدوده کړې ده. د یوناما په وینا، د هغه فرمان له مخې، یوازې په هغو مواردو کې چې ښځې په شدید ډول وهل شوې وي، د ناوړه چلند مرتکب مېړونه په ۱۵ ورځو بند محکومېږي. یوناما ټینګار کړی چې افغانستان د بشري حقونو په برخه کې خپلو نړیوالو ژمنو ته، د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو او د ماشومانو د حقونو د خوندیتوب په ګډون، مکلف دی. دې ادارې له طالبانو غوښتي چې خپل قوانین، تګلارې او اقدامات له نړیوالو بشري حقونو ژمنو سره برابر کړي. د یادونې وړ ده چې طالبانو د «زوجینو د تفریق اصولنامه» فرمان د ۲۰۲۶ کال د مې په ۱۴مه د عدلیې وزارت په رسمي جریده کې خپور کړی دی. د دې فرمان موخه په بېلابېلو حالتونو کې د ښځې او مېړه د جلاوالي د شرایطو او احکامو ټاکل دي او قاضي ته صلاحیت ورکوي چې د شرایطو د موجودیت په صورت کې د تفریق حکم صادر کړي. تر دې مخکې، یو شمېر د ښځو د حقونو فعالانو او بشري حقونو سازمانونو د دې اصولنامې د لغوه کېدو غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې دا فرمان کولای شي د ماشوم‌ودونو زمینه پیاوړې کړي. ځینو افغان او نړیوالو رسنیو هم له دې فرمان څخه د «طالبانو د ماشوم‌ودونو قانون» په توګه یادونه کړې ده. دا په داسې حال کې ده چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې، د نجونو د منځنیو او لوړو زده‌کړو منع، کار ته د ښځو د لاسرسي محدودیت او د واده او تفریق په اړه تازه فرمانونو میلیونونه افغان ښځې او نجونې له زده‌کړو، اقتصادي فعالیت او عدالت ته له برابر لاسرسي محرومې کړې دي. ۱۸م فرمان د طالبانو د نورو محدودیتونو تر څنګ، د کورنۍ، واده او قضايي بهیر په برخه کې د ښځو او نجونو پر وړاندې حقوقي نابرابرۍ لا ژوروي.

Photo: © Felipe Dana / AP Photo درې ښځې چې د طالبانو له زندانه خوشې شوې، له زن‌نیوز سره په خبرو کې په دې ډله پورې اړوند بندخونو کې د خپلو تجربو ټکان ورکوونکی روایت بیان کړی دی. دا ښځې وايي، د طالبانو په زندانونو کې «امنیت، قانون او انساني کرامت» هېڅ معنا نه لري. اقلیما، له دغو ښځو څخه یوه، چې د خپلې وینا له مخې شپږ میاشتې مخکې د طالبانو د محدودیتونو د نه منلو له امله نیول شوې وه، وايي د زندان فضا له هماغه پیل څخه له ګواښ او فشار سره مل وه. هغه وايي: «زه نه پوهېدم چې د طالبانو زندان د اصلاح ځای و که د فحشا مرکز؛ ځکه ټولې ښځې یې په زور فحشا ته اړ کولې. طالبان د ښځو د زندان برخې ته ننوتل او موږ د تلپاتې وېرې او فشار په فضا کې وو. موږ ته یې ویل چې د اصلاح لپاره مو زنداني کړي یو، خو په عمل کې یوازې سپکاوی، ګواښ او تاوتریخجن چلند موجود و. پر ښځو او نجونو یې په زور جنسي تېری کاوه. هر ډول مقاومت چې مو کاوه، په سزا او فشار یې ځواب راکاوه. موږ یې انفرادي خونې ته بېولو او وروسته، حتی په ډله‌ییز ډول، طالبانو پر بندیانو جنسي تېری کاوه.» هغه ټینګار کوي چې د طالبانو په زندانونو کې ښځو هېڅ خوندیتوب او د شکایت یا له ځان څخه د دفاع هېڅ واقعي لاره نه لرله. په همدې حال کې، ثریا، یوه بله خوشې شوې ښځه، د طالبانو په زندان کې د خپلې تجربې په اړه وايي: «د ننوتلو له شېبې تر شپو پورې، زندان زموږ لپاره د وېرې معنا لرله. هېڅ شېبه د امنیت احساس نه و. هر ناسم او ځوروونکی چلند بې‌ځوابه پاتې کېده او د رسېدنې لپاره هېڅ بنسټ نه و. نه یوازې ځوان طالبان، حتی د هغوی ریش‌سفیدان هم راتلل او د زندان د خونې د کړکیو له شا ښځو ته زیان رساوه. هغوی په زور هر څه چې زړه یې غوښتل کول او موږ هېڅ نه شو کولای.» رنګینه هم خپل روایت داسې بیانوي: «نه سپین‌سرې ښځه او نه ځوانه نجلۍ؛ هېڅ یوه خوندي نه وه. شپې د زندان فضا له وېرې او بې‌پناهۍ سره مل وه. د ښځو د خوندیتوب لپاره هېڅ نظم یا جوړښت نه و. طالبانو ویل چې نجونو مو زړونه وهلي او باید له زړو او سپین‌سرو ښځو هم خوند واخلو؛ ځکه تجربه لري. هر وخت چې زړه یې غوښت، راتلل او پر هرې ښځې او نجلۍ چې دوی غوښتله، حتی د هغې د هم‌خونو په وړاندې، جنسي تېری کاوه.» دا ښځې وايي، د طالبانو زندانونه د اصلاح ځایونه نه دي، بلکې د ښځو د ځپلو، وېرولو او د هغوی د رواني او انساني امنیت د ماتولو پر چاپېریال بدل شوي دي. دا روایتونه په داسې حال کې مطرح کېږي چې تر دې مخکې هم د طالبانو په بندخونو کې د شکنجې، جنسي ځورونې، ناوړه چلند او د خپلواک څار د نشتوالي په اړه راپورونه خپاره شوي دي. طالبان ښځې د اجباري حجاب د نه مراعتولو، په اعتراضونو کې د ګډون، مدني فعالیتونو، «اخلاقي جرمونو» او حتی سوالګرۍ په تور نیسي. دا ډله دا نیونې «د شریعت پلي کول»، «د عفاف ساتنه» او د ښځو «اصلاح» بولي. خو د خوشې شوو ښځو ورته روایتونه یو ځل بیا په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت، د ښځو د امنیت او د بندخونو د جوړښتونو د کړنو په اړه جدي پوښتنې راپورته کوي. نړیوالو بشري حقونو بنسټونو څو ځله د طالبانو له‌خوا د ښځو نیول خپل‌سري، له روڼ قضايي بهیر پرته او د ښځو د سیستماتیک ځپلو یوه برخه بللې ده.

Social Media سیمه‌ییزې سرچینې په کابل کې وايي چې یوه ځوان سړي نن سه‌شنبه (د غويي ۲۹مه) د بې‌کارۍ او اقتصادي فشارونو په اعتراض کې د هوايي ډګر سړک ته نږدې ځان ته اور اچولی دی. د عیني شاهدانو په وینا، دا پېښه د کابل ښار په لسمه ناحیه کې، د آریا ښارګوټي د درېیم فاز ته نږدې رامنځته شوې ده. شاهدانو ویلي چې دې سړي ځان د کابل د انجینرۍ پوهنځي فارغ‌التحصیل معرفي کړی او ویلي یې دي چې له بېلابېلو ادارو سره له مراجعې سره سره، د کار په موندلو نه دی بریالی شوی. د شاهدانو د روایت له مخې، هغه تر دې اقدام مخکې له بېوزلۍ، بې‌کارۍ او اقتصادي فشارونو شکایت کړی او ویلي یې دي چې نور کور ته د بېرته تګ او خپلې کورنۍ ته د ځواب ویلو توان نه لري. سیمه‌ییزو سرچینو ویلي چې د سیمې اوسېدونکي بریالي شوي چې اور مړ کړي او دا سړی وژغوري. د هغوی په وینا، هغه سخت سوځېدلی او د خلکو له تماس وروسته د شیخ زاید روغتون د امبولانس په وسیله روغتون ته لېږدول شوی دی. تر اوسه د دې کس د هویت او روغتیايي وضعیت په اړه دقیق جزییات نه دي خپاره شوي. دا پېښه په داسې حال کې رامنځته شوې چې افغانستان د طالبانو تر واکمنۍ لاندې له سخت اقتصادي کړکېچ سره مخ دی. د ملګرو ملتونو او نړیوالو بنسټونو راپورونو څو ځله خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې میلیونونه کسان نه شي کولای د ژوند لومړنۍ اړتیاوې پوره کړي. په دې وضعیت کې بې‌کاري، بېوزلي او اقتصادي فشارونه، په ځانګړي ډول پر ځوانانو او زیان‌منو کورنیو، جدي ټولنیزې او رواني پایلې پرېښې دي.

Photo: © Imogen Anderson / BBC بي‌بي‌سي په یوه راپور کې ویلي چې سخته بېوزلي، بې‌کاري او لوږه په افغانستان کې یو شمېر کورنۍ سختو پرېکړو ته اړې کړې دي، چې پکې د خپلو کم‌عمره نجونو د واده لپاره پلورل هم شامل دي. دا راپور، چې د غور د مرکز چغچران ښار څخه چمتو شوی، د هغو کورنیو وضعیت بیانوي چې د کار نشتوالي، د بشري مرستو کمېدو او وچکالۍ له امله د خپلو لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو توان نه لري. په دې راپور کې راغلي چې ځینو پلرونو په غور کې ویلي، د ډوډۍ برابرولو، درملنې یا د پور پرې کولو لپاره اړ شوي چې د خپلو کم‌عمره نجونو د پلور په اړه پرېکړه وکړي. عبدالرشید عظیمي، د غور یو اوسېدونکی، بي‌بي‌سي ته ویلي چې د بېوزلۍ او پورونو له امله چمتو دی خپلې اووه کلنې لوڼې د واده لپاره وپلوري، څو وکولای شي نورو اولادونو ته ډوډۍ پیدا کړي. بي‌بي‌سي همداراز له سعید احمد، په غور کې یو بل پلار، څخه نقل کړی چې خپله پنځه کلنه لور یې له ناروغۍ وروسته او د درملنې د لګښت د پرې کولو لپاره خپل یوه خپلوان ته پلورلې ده. د هغه په وینا، که پیسې یې لرلای، هېڅکله به یې داسې پرېکړه نه کوله. دا په داسې حال کې ده چې د مرستو کمېدل، بې‌کاري، وچکالي او د ښځو پر وړاندې د طالبانو محدودیتونه په افغانستان کې بېوزلې کورنۍ زیان‌رسوونکو پرېکړو ته اړې کړې دي، لکه د کم‌عمره نجونو پلورل او له وخته مخکې ودونه.

Photo: @nmic8 د طالبانو مسوولان په ننګرهار کې وايي چې د دې ولایت د اچین ولسوالۍ کې د یوه کور د چت د نړېدو له امله د یوې کورنۍ درې غړي مړه شوي او یو ماشوم ټپي شوی دی. په ننګرهار کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر د سه‌شنبې په ورځ (د غويي ۲۹مه) په یوه اعلامیه کې ویلي چې دا پېښه تېره شپه شاوخوا ۱۰:۰۰ بجې د اچین ولسوالۍ د عبدالخېل په سیمه کې رامنځته شوې ده. د اعلامیې له مخې، سخت توپان د یوه استوګنیز کور د چت، دېوال او ۲ خونو د نړېدو لامل شوی دی. د دې پېښې په پایله کې یو ۳۲ کلن سړی، یوه ۳۴ کلنه ښځه او یو ۳ کلن ماشوم مړه شوي دي. په ننګرهار کې د طالبانو رسنیز دفتر ویلي چې په دې پېښه کې یوه ۱۰ کلنه نجلۍ هم ټپي شوې ده. د طالبانو په وینا، دا ماشومه د درملنې لپاره روغتیايي مرکز ته لېږدول شوې ده. عبدالمتین مخلص، د طالبانو د اچین ولسوال، ویلي چې د قربانیانو جسدونه د سیمې د اوسېدونکو په همکارۍ له خاورو او ډبرو لاندې راایستل شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې په وروستیو اوونیو کې د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې سختو بارانونو، توپانونو او سېلابونو ورته پېښې رامنځته کړې دي.

Photo: © Wakil Kohsar / AFP ملګرو ملتونو په یوه تازه راپور کې ویلي چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو دوامدارو محدودیتونو د افغانستان اقتصاد او کاري ځواک لا ډېر کمزوری کړی دی. په دې راپور کې، چې د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۲۴مه) خپور شوی، راغلي چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې د طالبانو له‌خوا صادر شوي نږدې ۱۰۰ فرمانونه لا هم عملي دي او په ټول افغانستان کې د ښځو او نجونو زده‌کړو، کار او د تګ راتګ ازادۍ ته لاسرسی محدودوي. ملګرو ملتونو ویلي چې په افغانستان کې میلیونونه کورنۍ لا هم لومړنیو اړتیاوو لکه خوړو، پاکو اوبو، روغتیايي خدماتو، سرپناه، تودوخې او جامو ته د لاسرسي لپاره له سختو ستونزو سره مخ دي. په راپور کې راغلي چې په افغانستان کې له ۸۰ سلنې ډېرې کورنۍ پوروړې دي او نږدې درې پر څلورمه برخه یې د ژوند د دوام لپاره زیان‌رسوونکو لارو ته مخه کوي. د ملګرو ملتونو په وینا، په دغو لارو کې د خوړو د مصرف کمول، پور اخیستل او له ښوونځي د ماشومانو ایستل شامل دي. د دې راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې په افغانستان کې شاوخوا ۲۸ میلیونه کسان په بېوزلۍ کې ژوند کړی دی. ملګرو ملتونو ویلي چې د کډوالو پراخ بېرته ستنېدل، د وچکالۍ خرابېدل او د نړیوالو مرستو کمېدل دا وضعیت نور هم ستونزمن کړی دی. په راپور کې راغلي چې د افغانستان واقعي ناخالص کورني تولید په ۲۰۲۵ کال کې یوازې ۱.۹ سلنه وده کړې، په داسې حال کې چې د نفوس وده ۶.۵ سلنې ته رسېدلې ده. د ملګرو ملتونو په وینا، دې وضعیت د سرانه عاید د کمېدو لامل شوی دی. ملګرو ملتونو همداراز ویلي چې له افغانستان سره نړیوالې مرستې په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۱۶.۵ سلنه کمې شوې دي، په داسې حال کې چې بشري اړتیاوې لا هم مخ په زیاتېدو وې. دا راپور په داسې حال کې خپور شوی چې د خوړو نړیوال پروګرام تر دې مخکې خبرداری ورکړی و چې په افغانستان کې ۱۳.۸ میلیونه کسان له شدیدې خوړو ناامنۍ سره مخ دي او ښځې او ماشومان له تر ټولو زیان‌منو ډلو څخه شمېرل کېږي.

Source: 8AM Media سیمه‌ییزو سرچینو په کابل او کندهار کې د درېیو ښځو د جسدونو د موندل کېدو خبر ورکړی دی. د سرچینو په وینا، د دوو ښځو جسدونه نن پنجشنبه (د غويي ۲۴مه) د کابل ښار په اوولسمه ناحیه کې موندل شوي دي. دا جسدونه د مارشال فهیم سړک ته نږدې د یوې غونډۍ له لمنې څخه د سیمې د اوسېدونکو له‌خوا موندل شوي دي. سرچینو ویلي چې دا دوې ښځې شاوخوا ۱۹ او ۳۵ کلنې وې. تر اوسه د دغو ښځو هویت نه دی روښانه شوی. په کندهار کې هم سرچینو د نساجۍ په سیمه کې د یوې ښځې د جسد د موندل کېدو خبر ورکړی دی. د سرچینو په وینا، د دې ښځې پر بدن داسې نښې لیدل شوې چې له موټر سره د ټکر احتمال ښيي. د سیمې اوسېدونکو د دې ښځې جسد د پېژندنې لپاره میرویس روغتون ته لېږدولی دی. تر اوسه د دې درېیو ښځو د مړینې لامل او د دغو پېښو عاملان نه دي روښانه. د کابل او کندهار ځايي طالب چارواکو هم تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي. دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، د افغانستان په بېلابېلو برخو کې د مرموزو وژنو، د خلکو د نادرکه کېدو او وسله‌والو غلاوو پېښې زیاتې شوې دي.